Zaćma jest jedną z najczęstszych chorób oczu i główną przyczyną odwracalnego pogorszenia wzroku na świecie. Rozwija się stopniowo i początkowo może nie dawać wyraźnych dolegliwości, współczesna okulistyka pozwala skutecznie ją leczyć. W Klinice Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu wykonywane są nowoczesne operacje usunięcia zaćmy – również u pacjentów z najbardziej skomplikowanymi schorzeniami narządu wzroku.


Według danych Centrum e-Zdrowia w 2024 roku w Polsce wykonano ponad 300 tysięcy zabiegów związanych z zaćmą. Usunięcie zaćmy to jedna z najczęściej przeprowadzanych procedur okulistycznych, której skuteczność i bezpieczeństwo sprawiają, że każdego roku tysiące pacjentów odzyskuje komfort codziennego funkcjonowania.

Choroba, która rozwija się powoli

Zaćma (cataracta) polega na stopniowym zmętnieniu naturalnej soczewki oka. Najczęściej jest konsekwencją procesu starzenia organizmu, dlatego ryzyko jej wystąpienia rośnie wraz z wiekiem. Choroba może jednak pojawić się również po urazach oka, w przebiegu zapaleń błony naczyniowej, u osób z cukrzycą, wysoką krótkowzrocznością czy podczas długotrwałego stosowania kortykosteroidów.

Pierwsze objawy bywają subtelne. Pogarsza się ostrość widzenia, obraz staje się zamglony, kolory wydają się mniej intensywne, a prowadzenie samochodu po zmroku lub czytanie w mocnym świetle staje się coraz trudniejsze. Choroba nie powoduje bólu, dlatego wielu pacjentów przez długi czas bagatelizuje pojawiające się dolegliwości.

Specjaliści podkreślają, że każde pogorszenie widzenia powinno skłonić do wizyty u okulisty. Nie zawsze odpowiada za nie zaćma, a jedynie kompleksowe badanie pozwala ustalić właściwą przyczynę.

Nie trzeba czekać, aż zaćma „dojrzeje”

Jeszcze kilkanaście lat temu pacjentom często zalecano odczekanie do momentu pełnego rozwoju choroby. Dziś wiadomo, że nie przynosi to żadnych korzyści.

Jedyną skuteczną metodą leczenia jest operacja

– Nie istnieją krople ani leki, które mogłyby cofnąć zmętnienie soczewki. Jedynym skutecznym sposobem leczenia pozostaje zabieg chirurgiczny – tłumaczy dr hab. Anna Turno-Kręcicka, prof. UMW, kierownik Kliniki Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Obecnie złotym standardem jest fakoemulsyfikacja. Zabieg polega na rozdrobnieniu zmętniałej soczewki za pomocą ultradźwięków i usunięciu jej przez niewielkie, kilkumilimetrowe cięcie. W jej miejsce wszczepiana jest zwijalna sztuczna soczewka wewnątrzgałkowa.

Operacja wykonywana jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym przy użyciu kropli lub żelu i zwykle nie wymaga pozostania w szpitalu dłużej niż jeden dzień.

Przed zabiegiem wykonywana jest dokładna biometria oka, która umożliwia indywidualny dobór mocy wszczepianej soczewki. Dzięki temu podczas operacji można jednocześnie skorygować istniejącą wcześniej wadę wzroku.

Operacja usunięcia zaćmy należy do najbezpieczniejszych procedur okulistycznych. Dobre efekty leczenia uzyskuje się u zdecydowanej większości pacjentów, a poważne powikłania występują rzadko.

Czy można zapobiec zaćmie?

Procesu starzenia soczewki nie da się zatrzymać, jednak można ograniczać część czynników zwiększających ryzyko rozwoju choroby.

Okuliści zalecają ochronę oczu przed promieniowaniem ultrafioletowym poprzez stosowanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV, unikanie palenia tytoniu oraz właściwe leczenie chorób przewlekłych, zwłaszcza cukrzycy. Bardzo ważne są także regularne badania okulistyczne, szczególnie po 60. roku życia lub wcześniej, jeśli pojawiają się niepokojące objawy.

Narzędzia i doświadczenie

Klinika Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu należy do ośrodków referencyjnych, do których trafiają również pacjenci wymagający najbardziej zaawansowanego leczenia.

Zespół tworzą doświadczeni okuliści, będący jednocześnie nauczycielami akademickimi i pracownikami naukowymi Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Pacjenci korzystają z leczenia prowadzonego zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną i światowymi standardami.

Klinika dysponuje modułową platformą diagnostyczną wykorzystującą technologię optycznej koherentnej tomografii (OCT), umożliwiającą precyzyjne obrazowanie i pomiary przedniego odcinka oka oraz dokładną biometrię niezbędną do kwalifikacji do zabiegu. Operacje wykonywane są z wykorzystaniem dedykowanej aparatury przeznaczonej do chirurgii zaćmy metodą fakoemulsyfikacji.

Ośrodek posiada również doświadczenie w leczeniu przypadków niestandardowych. Do Kliniki kierowani są pacjenci z zaćmą współistniejącą z jaskrą, chorobami siatkówki, zapaleniami błony naczyniowej czy uszkodzeniami aparatu więzadłowego soczewki. Wymaga to indywidualnego planowania leczenia oraz dużego doświadczenia operatorów.

Leczenie prowadzone jest kompleksowo. W przypadku pacjentów z chorobami współistniejącymi lub ewentualnych powikłań możliwe jest natychmiastowe skorzystanie z pełnego zaplecza diagnostycznego oraz konsultacji specjalistów innych dziedzin medycyny dostępnych w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym.

Stosowane procedury są zgodne z aktualnymi międzynarodowymi wytycznymi i podlegają stałemu monitorowaniu jakości.

– Wielu pacjentów nadal uważa, że z operacją zaćmy trzeba czekać, aż choroba będzie „dojrzała". To mit, który od dawna nie znajduje potwierdzenia we współczesnej okulistyce. Zabieg wykonujemy wtedy, gdy pogorszenie widzenia zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie pacjenta – podkreśla dr hab. Anna Turno-Kręcicka, prof. UMW. – Dzisiejsza chirurgia zaćmy jest bezpieczna, małoinwazyjna i pozwala szybko wrócić do aktywności. W ośrodku uniwersyteckim jesteśmy przygotowani również na leczenie najbardziej wymagających przypadków, dzięki czemu pacjent otrzymuje kompleksową opiekę na każdym etapie terapii.

Najważniejsze fakty o zaćmie

• zaćma najczęściej rozwija się po 60. roku życia;
• choroba zwykle postępuje powoli i nie powoduje bólu;
• nie istnieją leki ani krople cofające zmętnienie soczewki;
• jedyną skuteczną metodą leczenia jest zabieg;
• współczesne zabiegi wykonywane są najczęściej w ramach chirurgii jednego dnia;
• regularne badania okulistyczne pozwalają wykryć chorobę odpowiednio wcześnie i zaplanować optymalny moment leczenia.

Informacje dla pacjentów

Kwalifikacja do operacji zaćmy odbywa się w Poradni Przyklinicznej Kliniki Okulistyki USK we Wrocławiu. Zabieg jest świadczeniem refundowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. O zakwalifikowaniu do leczenia decyduje lekarz okulista na podstawie wskazań medycznych.

Zapisy na kwalifikację do leczenia zaćmy:
tel. (71) 736 43 15

Sekretariat Kliniki Okulistyki:
tel. (71) 736 43 00

Klinika Okulistyki mieści się przy ul. Borowskiej 213 we Wrocławiu (Budynek A, II piętro).

* * *

O Klinice Okulistyki USK we Wrocławiu

Klinika Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu prowadzi kompleksową diagnostykę i leczenie chorób oczu u dorosłych i dzieci. W skład jednostki wchodzą Oddział Kliniczny Okulistyczny oraz Oddział Kliniczny Okulistyczny Dziecięcy. Klinika zajmuje się m.in. chirurgią zaćmy, leczeniem jaskry, chorób siatkówki, zapaleń błony naczyniowej oraz realizacją programu lekowego leczenia zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD).