|
112 i pierwsza pomoc. Eksperci USK i DUW we Wrocławiu przypominają, co może zrobić uczestnik zdarzenia, zanim przyjadą ratownicy |
|
Wrocław, 10 listopada 2026 r.
112 i pierwsza pomoc. Eksperci USK i DUW we Wrocławiu przypominają, co może zrobić uczestnik zdarzenia, zanim przyjadą ratownicy
Kilka minut, zanim przyjedzie karetka, może zdecydować o życiu poszkodowanego, a pomóc może wtedy tylko świadek zdarzenia. Lekarze z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu (USK) i Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu (DUW) przypominają, jak zgłosić zdarzenie pod 112 i co robić do przyjazdu ratowników. Podczas eksperckiego spotkania z mediami mówili o tym dr Janusz Sokołowski, kierownik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego USK, i Sebastian Jeziorski, zastępca dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego DUW.
Numer 112 jest bezpłatny i działa w całej Polsce i Unii Europejskiej, z telefonu stacjonarnego i komórkowego, także bez karty SIM. Połączenie odbiera operator Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Przekazuje on zgłoszenie do właściwej służby: Państwowego Ratownictwa Medycznego, Państwowej Straży Pożarnej, Policji lub innej.
Pod 112 dzwonimy, gdy coś nagle zagraża życiu, zdrowiu, mieniu, środowisku albo bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Chodzi m.in. o wypadki drogowe, silne krwawienia, poważne urazy, utratę przytomności, zaburzenia oddychania, pożar i porażenie prądem. Na 112 zgłasza się też przemoc, rozbój, kradzież, włamanie oraz kierowcę, który może być pod wpływem alkoholu lub innych substancji. Numer służy również do wzywania pomocy w nagłych stanach zagrożenia życia, takich jak podejrzenie udaru czy zawału. Przy podejrzeniu udaru wystarczy jeden objaw, żeby od razu zadzwonić.
W udarze, zawale, ciężkim urazie, krwotoku i zatrzymaniu krążenia liczy się każda minuta. Dlatego w takiej sytuacji nie warto samemu wieźć chorego do szpitala.
– SOR nie jest pierwszym miejscem, do którego należy jechać samemu w stanach zagrożenia życia, bo jeden telefon pod numer 112 tak naprawdę uruchamia cały system. Ratownictwo medyczne może rozpocząć diagnostykę i leczenie już w karetce, dlatego często to właśnie przyjazd karetki jest tym, co może nam najszybciej pomóc uratować zdrowie lub życie – mówi dr Janusz Sokołowski, kierownik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego USK we Wrocławiu.
112 nie jest infolinią. Nie służy do pytania o pogodę ani rozkład jazdy, nie jest też miejscem na sprawy, które nie wymagają natychmiastowej interwencji. Fałszywe i nieuzasadnione zgłoszenia zajmują linie i ludzi potrzebnych osobom, którym w tej samej chwili grozi niebezpieczeństwo.
– Numer 112 kojarzy nam się z tym, że możemy tam zadzwonić w każdej sprawie. A tak właśnie nie jest. To jest numer alarmowy, czyli powinniśmy dzwonić w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia, mienia, środowiska, ale tych, które wymagają natychmiastowej pomocy. Czyli tam, gdzie musimy wysłać straż pożarną, pogotowie ratunkowe, policję czy inne niezbędne służby. Nie jest to numer informacyjny i należy o tym pamiętać – mówi Sebastian Jeziorski, zastępca dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu.
Jak rozmawiać z operatorem
Najważniejsza zasada brzmi: nie rozłączać się samemu i spokojnie odpowiadać na pytania. Operator zadaje je w ustalonej kolejności, bo na ich podstawie ocenia sytuację i decyduje, kogo wysłać na miejsce.
Najpierw trzeba powiedzieć, gdzie doszło do zdarzenia: ulica, numer budynku, najbliższy charakterystyczny punkt, sposób dojazdu, a w terenie otwartym punkty orientacyjne. Potem opisujemy, co się stało, ilu jest poszkodowanych, czy są przytomni i czy oddychają. Operator zapyta też o imię, nazwisko i numer telefonu dzwoniącego, żeby w razie potrzeby oddzwonić i uzupełnić informacje. Na koniec trzeba powiedzieć, czy na miejscu jest bezpiecznie. Zagrożeniem może być ruch na jezdni, ogień, prąd, substancje niebezpieczne albo agresywne osoby.
– Nie trzeba mieć tego wszystkiego ułożonego w głowie przed połączeniem, bo operator pomaga uporządkować informacje. Lepiej zgłosić zagrożenie, co do którego mamy wątpliwości, niż zignorować sytuację, w której ktoś może stracić życie – podkreśla dr Sokołowski.
Pierwsza pomoc zaczyna się od bezpieczeństwa
Świadek zdarzenia postępuje według prostego schematu: bezpieczeństwo, ocena stanu poszkodowanego, wezwanie pomocy i dopiero potem działania ratownicze. Jeśli samemu grozi mu niebezpieczeństwo, nie podchodzi do poszkodowanego, tylko wzywa służby. Gdy to możliwe, przenosi go w bezpieczne miejsce.
Przy kilku poszkodowanych najpierw trzeba ocenić, kto jest w najcięższym stanie. Nie zawsze jest to osoba, która najgłośniej woła o pomoc. Cicha i nieprzytomna może potrzebować jej szybciej. Jeśli wokół są inni ludzie, telefon pod 112 najlepiej zlecić konkretnej osobie: „Ty, w czerwonej kurtce, dzwoń pod 112 i powiedz mi, kiedy to zrobisz”.
Następnie sprawdzamy przytomność i oddech. Dalej działamy w granicach własnych umiejętności: tamujemy krwawienie, udrażniamy drogi oddechowe, prowadzimy resuscytację, używamy defibrylatora.
Jeśli dorosły nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, trzeba wezwać pomoc i od razu rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO), czyli zastępować pracę serca i płuc do przyjazdu ratowników. Robi się 30 uciśnięć klatki piersiowej na głębokość 5–6 cm, w tempie 100–120 na minutę, a następnie 2 oddechy ratownicze. Cykl 30:2 powtarza się do przyjazdu służb albo do powrotu oznak życia. Kto nie czuje się pewnie przy oddechach ratowniczych, może wykonywać same uciśnięcia. Mają być mocne, szybkie i bez przerw, a i taka pomoc jest lepsza niż żadna.
Automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED) to urządzenie, które analizuje rytm serca i w razie potrzeby wyzwala wstrząs elektryczny. Trzeba go użyć jak najszybciej. AED wydaje polecenia głosem, więc obsłuży go także osoba bez specjalistycznego przeszkolenia. Podczas analizy rytmu i wyładowania nikt nie może dotykać poszkodowanego.
Krwotok i zadławienie
Silny krwotok z rany może doprowadzić do śmierci, zanim dojedzie karetka. Dlatego tamowanie krwawienia zaczyna się od razu, a telefon pod 112 najlepiej zlecić komuś innemu. Jeśli w apteczce są rękawiczki, trzeba je założyć. Na ranę kładzie się gazę albo czysty materiał i mocno, bez przerwy uciska dłonią. Gdy opatrunek przesiąka krwią, nie zdejmuje się go, tylko dokłada kolejną warstwę i dalej uciska. Kiedy krwawienie ustanie, zakłada się na ranę ciasny opatrunek uciskowy i sprawdza, czy nie przecieka.
Jeśli krew z ręki lub nogi nadal leci mimo ucisku, trzeba założyć opaskę tamującą, około 5–7 cm powyżej rany. Zaciska się ją tak mocno, aż krwawienie ustanie. Gotowa opaska z apteczki działa lepiej niż improwizowana. Godzinę założenia trzeba zapisać, najlepiej na samej opasce lub na skórze poszkodowanego, i przekazać ratownikom. Raz założonej opaski świadek nie luzuje ani nie zdejmuje, robi to dopiero personel medyczny. Krwotoku z tułowia, szyi, pachy czy pachwiny nie tamuje się opaską, tylko stałym, silnym uciskiem do przyjazdu ratowników.
Przy zadławieniu najpierw obserwujemy, czy poszkodowany kaszle. Jeśli kaszle skutecznie, trzeba go zachęcać do dalszego kaszlu i nie uderzać w plecy. Pomoc jest potrzebna, gdy nie może mówić, kaszleć ani złapać oddechu. Wtedy pochyla się go do przodu i wykonuje do 5 mocnych uderzeń nasadą dłoni w okolicę między łopatkami. Jeśli to nie pomoże, ratownik staje za plecami poszkodowanego, obejmuje go i wykonuje do 5 uciśnięć nadbrzusza. Pięść kładzie się między pępkiem a dolnym końcem mostka i szarpnięciem pociąga do siebie i ku górze. Uderzenia i uciśnięcia powtarza się na zmianę, aż ciało obce wypadnie. Po uciśnięciach nadbrzusza poszkodowanego powinien zbadać lekarz, bo mogą one uszkodzić narządy wewnętrzne.
U niemowląt nie wolno uciskać nadbrzusza. Dziecko układa się twarzą w dół, z głową niżej niż tułów, i wykonuje do 5 uderzeń w plecy między łopatkami. Jeśli to nie pomoże, odwraca się je na plecy i wykonuje do 5 uciśnięć klatki piersiowej. Jeśli zadławiony, dorosły czy dziecko, traci przytomność, trzeba zadzwonić pod 112 i od razu rozpocząć resuscytację.
Świadek jako pierwsze ogniwo
Zanim na miejsce dotrą ratownicy, pomoc zależy od tych, którzy są najbliżej: przechodniów, sąsiadów, współpracowników, nauczycieli. Odpowiedzialność za to, żeby po telefonie pod 112 sprawnie zadziałała reszta systemu, spoczywa na administracji rządowej w województwie. Na Dolnym Śląsku jest to wojewoda dolnośląski, a w jego imieniu Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego.
W strukturze wydziału działa Centrum Powiadamiania Ratunkowego, w którym operatorzy odbierają zgłoszenia z numeru 112. Wojewoda planuje, koordynuje i nadzoruje w regionie system Państwowe Ratownictwo Medyczne, do którego należą m.in. zespoły ratownictwa medycznego i szpitalne oddziały ratunkowe. Przez całą dobę dyżur pełni Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego. Monitoruje zagrożenia, ostrzega i alarmuje mieszkańców oraz uruchamia procedury z planu zarządzania kryzysowego województwa. Współpracuje z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, powiatami i gminami, a jako Międzynarodowa Centrala Ostrzegawcza wymienia meldunki z Niemcami i Czechami.
– Nasze Centrum Powiadamiania Ratunkowego, które jest w strukturze urzędu wojewódzkiego, jest elementem systemu powiadamiania ratunkowego. Takich centrów jest 17, po jednym w każdym województwie, a w województwie mazowieckim jest dodatkowe centrum, wydzielone na samą Warszawę. Centrum jest bardzo skuteczne, patrząc po ilości zgłoszeń, jakie są obsługiwane, i po charakterze tych zgłoszeń. Oceny, jeśli chodzi o pracę dyspozytorów medycznych czy operatorów Centrum Powiadamiania Ratunkowego, są bardzo wysokie. Zarówno jeśli chodzi o służby, jak i o społeczeństwo – zaznacza Sebastian Jeziorski.
Wydział przygotowuje też Wojewódzki Plan Zarządzania Kryzysowego, opiniuje plany powiatowe i prowadzi szkolenia, ćwiczenia oraz treningi z zarządzania kryzysowego. Odpowiada również za przeciwdziałanie skutkom klęsk i innych zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu. Odporność regionu na takie sytuacje budują jednak także szkoły, firmy, samorządy i lokalne społeczności. To tam mieszkańcy uczą się rozpoznawać zagrożenie i reagować.
|
|
Małe kroki, wielkie historie. Światowy Dzień Wcześniaka w USK we Wrocławiu już 14 listopada |
|
Wrocław, 10 listopada 2026 r.
Małe kroki, wielkie historie. Światowy Dzień Wcześniaka w USK we Wrocławiu już 14 listopada
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu (USK) zaprasza rodziny wcześniaków z całego Dolnego Śląska na spotkanie z okazji Światowego Dnia Wcześniaka. W sobotę, 14 listopada, w godz. 10.00–14.00 w holu głównym szpitala przy ul. Borowskiej 213 rodzice będą mogli bezpłatnie porozmawiać z neonatologiem, fizjoterapeutą, neurologopedą, psychologiem i pielęgniarką. Dzieci czekają zabawy, zajęcia plastyczne i muzykoterapia. Co ważne, nie ma konieczności wcześniejszego zapisywania się.
– Opieka nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie jest jednym z ważnych obszarów działalności Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Obejmuje zarówno specjalistyczne leczenie od pierwszych dni życia, jak i monitorowanie rozwoju dziecka po wypisie oraz wsparcie jego rodziny. Spotkanie z okazji Światowego Dnia Wcześniaka jest częścią tych działań. Chcemy ułatwić rodzicom dostęp do wiedzy i konsultacji ze specjalistami, którzy na co dzień opiekują się wcześniakami – mówi Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Przedwcześnie, czyli przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży, rodzi się na świecie co dziesiąte dziecko. Rocznie to ok. 15 mln noworodków. W Polsce wcześniaków przychodzi na świat ponad 20 tys. rocznie – według GUS w 2022 r. było ich 22 510, czyli 7,35 proc. wszystkich urodzeń. W Klinice Neonatologii USK we Wrocławiu naturalnie odsetek jest wyższy i wynosi ok. 15 proc. Szpital ma najwyższy stopień referencyjności, dlatego trafiają tu najtrudniejsze przypadki z regionu, a noworodki są leczone od urodzenia do wypisu bez przekazywania do innych placówek.
Choć międzynarodowo Światowy Dzień Wcześniaka przypada 17 listopada, to zespół USK chcąc ułatwić pogodzenie wspólnego świętowania z codziennymi obowiązkami, zaprasza już w najbliższy weekend. W Polsce dzień ten obchodzony jest od 2011 r., a USK we Wrocławiu organizuje spotkania dla rodzin od 2016 r. Co roku przychodzi kilkadziesiąt rodzin: rodzice dzieci, które niedawno opuściły oddział, rodzice kilkulatków i nastolatków, a także młodzi dorośli urodzeni jako wcześniaki. To grono kilkuset osób o bardzo zbliżonych przeżyciach.
Konsultacje, warsztaty i czas dla dzieci
Tegoroczne spotkanie odbędzie się pod hasłem „Małe kroki, wielkie historie”. Rodzice będą mogli zadać pytania specjalistom, którzy na co dzień zajmują się dziećmi urodzonymi przedwcześnie: neonatologowi, fizjoterapeucie, neurologopedzie, psychologowi i pielęgniarce. Konsultacje są bezpłatne.
W strefie edukacyjnej zaplanowano pokazy pierwszej pomocy i praktyczne warsztaty dla rodziców. Z kolei dla najmłodszych przygotowano gry, zabawy i animacje, kącik malowania i prac plastycznych oraz zajęcia z muzykoterapii.
– Rodzice wcześniaków mają mnóstwo pytań. Także wtedy, gdy dziecko jest już w domu i wydaje się, że najtrudniejsze minęło. Jak je karmić, kiedy zacznie siadać, czy to, co widzą, jest normalne. Na co dzień, w gabinecie, nie zawsze jest czas, żeby spokojnie o tym porozmawiać. W sobotę ten czas będzie w zupełnie innej atmosferze, i będą też inni rodzice, którzy przeszli przez to samo – mówi prof. dr hab. Barbara Królak-Olejnik, kierownik Kliniki Neonatologii USK we Wrocławiu.
Opieka nie kończy się w dniu wypisu
Wcześniaki częściej niż dzieci urodzone o czasie zmagają się z zaburzeniami oddychania wynikającymi z niedojrzałości płuc, trudnościami w karmieniu, niedokrwistością i infekcjami, które przechodzą ciężej. U części z nich pojawia się retinopatia wcześniacza, czyli choroba naczyń siatkówki oka, a także powikłania neurologiczne i ze strony układu pokarmowego. Dlatego dziecko potrzebuje opieki kilku specjalistów jeszcze długo po wyjściu ze szpitala. Na kontrolę rozwoju po opuszczeniu oddziału intensywnej terapii noworodka zwracają w tym roku uwagę również Światowa Organizacja Zdrowia i jej partnerzy.
USK we Wrocławiu uczestniczy w pilotażowym programie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie – w skrócie KORD, realizowanym jedynie w kilku ośrodkach w całej Polsce. Program obejmuje dzieci urodzone przed 32. tygodniem ciąży, od wypisu ze szpitala do ukończenia 3. roku życia. Mają one zapewnioną ambulatoryjną opiekę m.in. neonatologa, neurologa, okulisty, endokrynologa, gastroenterologa, kardiologa, chirurga i ortopedy, a także psychologa i rehabilitację. Rodzice mogą również korzystać z porad żywieniowych.
– Wypis ze szpitala to dla rodziny wielka chwila, ale dla nas to nie jest koniec opieki. Wcześniak potrzebuje kontroli przez kolejne miesiące, czasem lata. Neurolog, okulista, fizjoterapeuta, neurologopeda. Chcemy, żeby rodzice wiedzieli, gdzie szukać pomocy, i nie zostawali z tym sami – podkreśla prof. Królak-Olejnik.
Specjalnie dla rodzin wcześniaków szpital przygotował też dwie broszury edukacyjne „Superbohaterowie w pieluszkach? Tak!”. Pierwsza dotyczy pobytu noworodka na oddziale neonatologicznym i pierwszych miesięcy opieki w domu, druga – szczepień chroniących wcześniaki przed groźnymi infekcjami.
– Szpital kojarzy się z trudnym czasem. My chcemy, żeby tego dnia kojarzył się inaczej. Z zabawą, ze spotkaniem, z ludźmi, którzy rozumieją, co się przeżyło. To jest dzień tych rodzin – podkreśla Beata Freier.
Termin i miejsce
– Na co dzień rzadko widzimy, co dzieje się z naszymi pacjentami po opuszczeniu Szpitala. Przeważnie wypisujemy dziecko i ono znika z oddziału. W przypadku Wcześniaczków, w ten jeden dzień w roku wracają tłumnie. Kilkulatki, nastolatki, czasem już dorośli. Dla zespołu Kliniki Neonatologii, dla lekarzy, pielęgniarek i położnych, to jest coś bardzo ważnego. Widzą, po co była ta cała praca – mówi Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Do nas trafiają najmniejsze i najbardziej chore dzieci z całego Dolnego Śląska. Rodziny często przyjeżdżają z daleka i spędzają tu tygodnie, czasem miesiące. Dlatego zapraszamy wszystkich, nie tylko z Wrocławia. Chcemy, żeby wiedzieli, że po wyjściu ze szpitala dalej mogą na nas liczyć.
Spotkanie odbędzie się w sobotę, 14 listopada 2026 r., w godz. 10.00–14.00 w holu głównym Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu przy ul. Borowskiej 213. Udział jest bezpłatny.
|
|
Dobra medycyna to nie przypadek |
Dobra medycyna to nie przypadek.
USK we Wrocławiu z nagrodą w konkursie
„Zdrowa Przyszłość – Inspiracje”.
Za skutecznym szpitalem stoją nie tylko wiedza lekarzy, nowoczesna aparatura i możliwości leczenia. Równie ważne są decyzje, sposób zarządzania, umiejętność dostrzegania nowych możliwości i konsekwencja w ich realizacji. To właśnie te kompetencje doceniono podczas 9. edycji ogólnopolskiego konkursu „Zdrowa Przyszłość – Inspiracje” - Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu nagrodzono za powołanie Biura ds. Transplantacji.
Konkurs „Zdrowa Przyszłość – Inspiracje” od dziewięciu lat wyróżnia osoby i instytucje, które wprowadzają nowe rozwiązania w ochronie zdrowia. Ocenie podlegają m.in. innowacje medyczne, jakość leczenia, bezpieczeństwo pacjentów, zarządzanie placówkami i działania na rzecz zdrowia publicznego. Do konkursu napływają setki projektów zgłaszanych przez szpitale, fundacje, samorządy i firmy. Spośród nich wyłaniani są finaliści, a następnie laureaci, których osiągnięcia ocenia kapituła złożona z 50 ekspertów i praktyków ochrony zdrowia.
W tym roku kapituła przyznała trzecią nagrodę w kategorii „Działania na rzecz ochrony zdrowia i środowiska naturalnego” Uniwersyteckiemu Szpitalowi Klinicznemu we Wrocławiu za projekt „Powołanie Biura ds. Transplantacji – maksymalizacja efektywności poprzez optymalizację procesów i oraz działania edukacyjne.
– Dobra placówka kliniczna to znacznie więcej niż suma wybitnych specjalistów i nowoczesnego sprzętu. To przede wszystkim ludzie, którzy potrafią współpracować, podejmować odpowiedzialne decyzje i konsekwentnie realizować wspólne cele. Cieszę się, że działalność naszego szpitala i zaangażowanie osób odpowiedzialnych za jego rozwój są dostrzegane również poza Wrocławiem. Takie wyróżnienia traktujemy jako docenienie pracy całego zespołu, ale także zobowiązanie do ciągłego podnoszenia jakości opieki nad pacjentami –
mówi Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
W transplantologii sukces zaczyna się na długo przed salą operacyjną.
Powołane we wrześniu 2024 roku Biuro ds. Transplantacji i Donacji USK skupia koordynatorów transplantacyjnych i usprawnia współpracę pomiędzy oddziałami szpitala oraz ośrodkami w regionie. Jego zadaniem jest koordynacja procesu donacji i transplantacji – od identyfikacji potencjalnych dawców, przez współpracę z zespołami klinicznymi, po organizację kolejnych etapów procedury. To praca, której pacjent zwykle nie widzi, ale bez której wiele transplantacji nie mogłoby dojść do skutku.
– Za każdym przeszczepieniem stoi znacznie więcej niż sam zabieg operacyjny. To skomplikowany proces, w którym czas ma ogromne znaczenie, a powodzenie zależy od współpracy wielu ludzi i jednostek. Naszym zadaniem jest sprawić, by wszystkie te elementy zadziałały we właściwym momencie. Nie możemy zmarnować żadnej szansy na uratowanie życia. W transplantologii za każdą statystyką stoi konkretny człowiek, który czeka na telefon mogący zmienić całe jego życie –
mówi Mateusz Rakowski, kierownik Biura ds. Transplantacji i Donacji USK.
Skalę możliwości wrocławskiego ośrodka pokazują również wyniki kliniczne. W 2025 roku w USK wykonano 50 przeszczepień serca. Drugi rok z rzędu szpital zajął pierwsze miejsce w Polsce pod względem liczby transplantacji serca u dorosłych. Rozwijane są także programy przeszczepiania nerek oraz działania edukacyjne promujące ideę dawstwa narządów.
To nie pierwszy sukces USK w tym konkursie.
W 2024 roku kapituła doceniła aż cztery projekty realizowane w szpitalu. Trzy inicjatywy, dotyczące bezpiecznej farmakoterapii, leczenia trudno gojących się ran u dzieci poddawanych terapii hematoonkologicznej oraz ograniczania zakażeń szpitalnych, zajęły wspólnie drugie miejsce w kategorii bezpieczeństwa i redukcji zdarzeń niepożądanych. Dwa z tych projektów otrzymały dodatkowo wyróżnienia specjalne. Uznanie kapituły zdobył również SHOCK-TEAM – interdyscyplinarny model zespołowego leczenia pacjentów we wstrząsie kardiogennym, rozwijany przez specjalistów Instytutu Chorób Serca USK i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
- W tych nagrodzonych inicjatywach widać różne oblicza nowoczesnej medycyny. Jedne koncentrują się na ograniczaniu ryzyka i poprawie bezpieczeństwa pacjentów, inne pozwalają skuteczniej wykorzystywać wiedzę i doświadczenie specjalistów w ratowaniu życia. Łączy je jedno: przekonanie, że jakość opieki zdrowotnej buduje się każdego dnia, również poprzez rozwiązania, których pacjent nie zawsze widzi, ale których efekty odczuwa –
podsumowuje.
Wyróżnienie w tegorocznej edycji konkursu jest kolejnym ważnym momentem w historii rozwoju Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego. Potwierdza, że warto inwestować nie tylko w medyczne możliwości ośrodka, ale również w ludzi, współpracę i rozwiązania organizacyjne, które pozwalają te możliwości w pełni wykorzystać.
Gratulujemy laureatowi i dziękujemy wszystkim pracownikom USK, których codzienna praca składa się na osiągnięcia całego szpitala.
|
|
Światowy Dzień Wcześniaka w USK we Wrocławiu. |
Światowy Dzień Wcześniaka w USK we Wrocławiu.
Zapraszamy rodziny z Dolnego Śląska
W sobotę, 14 listopada, Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu zaprasza dzieci urodzone przedwcześnie i ich bliskich na spotkanie z okazji Światowego Dnia Wcześniaka. W programie są zabawy i zajęcia dla dzieci, bezpłatne konsultacje ze specjalistami oraz warsztaty pierwszej pomocy dla rodziców.
Pierwsze przytulenie, pierwsze karmienie, pierwszy dzień w domu. Rodziny wcześniaków dobrze wiedzą, ile emocji może się mieścić w tych chwilach. Listopadowe spotkanie na Borowskiej będzie okazją, by podzielić się swoimi doświadczeniami, porozmawiać z innymi rodzicami i zadać pytania specjalistom.
Co przygotowaliśmy dla rodzin?
- Dla najmłodszych – gry, zabawy i animacje, kącik malowania i prac plastycznych oraz zajęcia z muzykoterapii.
- Bezpłatne konsultacje – rozmowy z neonatologiem, fizjoterapeutą, neurologopedą, psychologiem i pielęgniarką.
- Strefa edukacyjna – pokazy pierwszej pomocy połączone z praktycznymi warsztatami dla rodziców.
Na uczestników czekają również niespodzianki.
Kiedy i gdzie?
Sobota, 14 listopada 2026 r., godz. 10.00–14.00
Hol główny USK we Wrocławiu, ul. Borowska 213
Serdecznie zapraszamy rodziny dzieci urodzonych przedwcześnie z całego Dolnego Śląska. Do zobaczenia na Borowskiej!
Zobacz wydarzenie „Światowy Dzień Wcześniaka” na Facebooku
|
|
Pink & Blue 2026: USK i dwa Uniwersytety we Wrocławiu łączą siły dla zdrowia społeczności akademickiej |
Wrocław, 05.11.2026 r.
Pink & Blue 2026: USK i dwa Uniwersytety we Wrocławiu łączą siły dla zdrowia społeczności akademickiej
Uniwersytecki Szpital Kliniczny (USK) we Wrocławiu we współpracy z Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu (UMW) zostali partnerami kolejnej edycji kampanii „Pink & Blue. Dwa kolory – jeden cel”. Wydarzenie, dedykowane społeczności akademickiej Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu (UEW), ma na celu realne podniesienie świadomości onkologicznej oraz zapewnienie bezpośredniego dostępu do specjalistycznej wiedzy medycznej na terenie kampusu. Inicjatywa stanowi unikalne połączenie globalnych akcji profilaktycznych: „Różowego Października” (Miesiąca Świadomości Raka Piersi) oraz „Niebieskiego Listopada” (Miesiąca Świadomości Męskich Nowotworów). Statystyki Krajowego Rejestru Nowotworów wskazują, że rak piersi pozostaje najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród Polek, stanowiąc niemal 23% wszystkich zachorowań. Z kolei rak prostaty u mężczyzn zajął pierwsze miejsce pod względem zapadalności, wyprzedzając raka płuca. Diagnozę tę co roku słyszy ponad 20 tysięcy mężczyzn w Polsce. Kluczem do zmiany tych alarmujących danych jest wczesne wykrywanie, które stanowi również fundament tegorocznych działań na UEW. — Profilaktyka onkologiczna nie ma płci, ale ma swój krytyczny czas. Poprzez takie akcję chcemy docierać do młodych ludzi oraz kadry naukowej w ich codziennym środowisku. Nowotwory rozwijają się bezobjawowo. Regularne samobadanie i podstawowe testy przesiewowe potrafią uratować życie, a środowisko akademickie to idealne miejsce na budowanie trwałych, prozdrowotnych nawyków — podkreśla Beata Freier, specjalista onkologii, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Tegoroczna edycja kładzie szczególny nacisk na eliminowanie barier psychologicznych związanych z badaniami urologicznymi u mężczyzn oraz upowszechnianie nauki prawidłowej techniki samobadania piersi i jąder. Dzięki zaangażowaniu kadry medycznej USK, uczestnicy zyskają unikalną okazję do intymnych, bezpiecznych i profesjonalnych konsultacji w przyjaznej, uniwersyteckiej atmosferze. Profilaktyka w praktyce: badania, konsultacje i edukacja zdrowotna
Podczas kampanii „Pink & Blue 2026” uczestnicy będą mogli skorzystać z szerokiej oferty bezpłatnych badań profilaktycznych i konsultacji zdrowotnych. Na terenie kampusu dostępne będą pakiety badań krwi obejmujące m.in. morfologię, ocenę funkcji tarczycy, oznaczenie PSA, lipidogram oraz próby wątrobowe. Specjaliści USK przeprowadzą badania znamion dermatoskopem, kwalifikacje do badań kolonoskopowych oraz konsultacje i badania urologiczne w kierunku chorób prostaty. W programie znajdą się także porady fizjoterapeutów, farmaceutów, diabetologa i dietetyka, pomiary składu ciała z wykorzystaniem profesjonalnej wagi analizującej parametry organizmu, a także konsultacje stomatologiczne realizowane przez ekspertów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Dodatkową atrakcją będzie praktyczny instruktaż pierwszej pomocy z ćwiczeniami resuscytacji krążeniowo-oddechowej, obsługi AED i tamowania krwotoków. Na miejscu dostępny będzie również mobilny punkt Narodowego Funduszu Zdrowia umożliwiający wyrobienie karty EKUZ. Wszystkie działania prowadzone będą przez doświadczonych specjalistów, którzy nie tylko wykonają badania, ale również udzielą indywidualnych porad dotyczących profilaktyki i zdrowego stylu życia. Ważnym elementem programu będzie również panel dyskusyjny pt. „Dlaczego odkładamy zdrowie na później”, który odbędzie się podczas oficjalnego otwarcia wydarzenia. W gronie ekspertów reprezentujących środowiska medyczne, naukowe i biznesowe znalazła się także dr Kamila Ludwikowska, zastępca Dyrektora ds. Medycznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Panel poświęcony będzie analizie psychologicznych, społecznych i kulturowych przyczyn zaniedbywania profilaktyki zdrowotnej oraz sposobom skutecznego budowania prozdrowotnych postaw wśród młodych dorosłych i pracowników uczelni. — Edukacja zdrowotna młodego pokolenia to inwestycja w przyszłość całego społeczeństwa. Studenci często odkładają zdrowie na boczny tor, tłumacząc to brakiem czasu lub strachem przed diagnozą. Nasza obecność na kampusie Uniwersytetu Ekonomicznego ma udowodnić, że badanie profilaktyczne to żaden wstyd, lecz wyraz najwyższej odpowiedzialności za siebie i swoich bliskich — wyjaśnia dr Kamila Ludwikowska. Wszystkie wydarzenia w ramach kampanii „Pink & Blue 2026” mają charakter zamknięty – wstęp na nie przysługuje wyłącznie po okazaniu legitymacji studenckiej, doktoranckiej lub pracowniczej Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Udział w kampanii „Pink & Blue 2026” jest kolejnym elementem szeroko zakrojonych działań profilaktycznych prowadzonych przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu. Szpital regularnie angażuje się w inicjatywy promujące wczesne wykrywanie chorób i edukację zdrowotną mieszkańców regionu, realizując m.in. programy badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego, akcje profilaktyki nowotworów skóry oraz otwarte wydarzenia edukacyjne, takie jak „Miasteczko Zdrowia”, podczas których uczestnicy mogą skorzystać z bezpłatnych badań, konsultacji specjalistycznych i warsztatów zdrowotnych. Dzięki współpracy z Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu oraz licznymi partnerami instytucjonalnymi, USK konsekwentnie buduje kulturę profilaktyki zdrowotnej i zwiększa dostęp mieszkańców Dolnego Śląska do nowoczesnej wiedzy medycznej. |
|
Dr Olga Fedorowicz z USK we Wrocławiu z nagrodą „Osobowość Pharmacovigilance 2026” |
|
Dr Olga Fedorowicz z USK we Wrocławiu z nagrodą „Osobowość Pharmacovigilance 2026”
Wieloletnia praca na rzecz bezpieczeństwa leczenia pacjentów została uhonorowana ogólnopolskim wyróżnieniem. Dr n. med. i n. o zdr. Olga Fedorowicz, twórczyni i kierująca zespołem farmaceutów klinicznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, otrzymała nagrodę „Osobowość Pharmacovigilance 2026”. Polskie Towarzystwo Bezpiecznej Farmakoterapii doceniło jej wybitny wkład w rozwój systemu monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii w Polsce.
Wręczenie nagrody odbyło się 20 października 2026 r. w Warszawie podczas Kongresu Pharmacovigilance Polska 2026. Wydarzenie zgromadziło ekspertów zajmujących się bezpieczeństwem stosowania leków – przedstawicieli środowiska akademickiego, branży farmaceutycznej i organów regulacyjnych. Dyskusje dotyczyły m.in. nowych regulacji, dobrych praktyk oraz wykorzystania technologii w monitorowaniu bezpieczeństwa farmakoterapii.
Bezpieczeństwo leczenia zaczyna się od współpracy
Dr Olga Fedorowicz jest specjalistką w dziedzinie farmacji klinicznej, szpitalnej
i aptecznej. Od wielu lat angażuje się w rozwój bezpiecznej farmakoterapii, szczególną uwagę poświęcając leczeniu pacjentów hospitalizowanych.
W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu stworzyła zespół farmaceutów klinicznych, którym kieruje. Jego zadaniem jest optymalizacja leczenia farmakologicznego – zwiększanie skuteczności i bezpieczeństwa terapii oraz dbałość o zasadność stosowania leków. Farmaceuci kliniczni wspierają lekarzy w procesie leczenia, wnosząc do zespołu wiedzę o lekach i ich właściwym wykorzystaniu.
To ważny wymiar opieki nad pacjentem: współpraca specjalistów różnych dziedzin pozwala spojrzeć na farmakoterapię jako integralną część całego procesu leczenia. Przyznana nagroda podkreśla znaczenie tej pracy oraz rolę farmaceutów klinicznych
w szpitalu.
Wiedza i doświadczenie przekazywane dalej
Działalność dr Olgi Fedorowicz łączy praktykę szpitalną z pracą akademicką
i zaangażowaniem w rozwój środowiska zawodowego. Laureatka jest asystentką
w Katedrze i Zakładzie Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu oraz konsultantką wojewódzką w dziedzinie farmacji klinicznej dla województwa dolnośląskiego.
Swoją wiedzą i doświadczeniem dzieli się podczas wydarzeń towarzystw naukowych
i samorządu zawodowego. Od wielu lat działa w Dolnośląskiej Izbie Aptekarskiej oraz
w Naczelnej Izbie Aptekarskiej, w Komisji ds. Farmacji Szpitalnej i Klinicznej.
Nagroda „Osobowość Pharmacovigilance 2026” jest wyrazem uznania dla dorobku
dr Olgi Fedorowicz i jej konsekwentnego zaangażowania w poprawę bezpieczeństwa leczenia.
Pani Doktor, serdecznie gratulujemy tego wyjątkowego wyróżnienia. Dziękujemy
za codzienną pracę na rzecz pacjentów i rozwijanie farmacji klinicznej w naszym szpitalu. Życzymy kolejnych sukcesów oraz satysfakcji z podejmowanych działań.
|
|
Dzień Udaru Mózgu. Jeden pacjent, wiele specjalizacji i sieć kilkunastu szpitali – USK we Wrocławiu w centrum leczenia udarów |
|
Wrocław, 29 października 2026
Dzień Udaru Mózgu. Jeden pacjent, wiele specjalizacji i sieć kilkunastu szpitali – USK we Wrocławiu w centrum leczenia udarów
W 2025 roku udaru doznało niespełna 6 tys. mieszkańców Dolnego Śląska. Istotną rolę w ich leczeniu pełni Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu (USK) – ośrodek z Diamentowym Statusem ESO Angels Awards, który od 2019 roku wykonuje trombektomię mechaniczną i kieruje Dolnośląską Siecią Udarową, pierwszym w Polsce systemem łączącym 12 szpitali regionu jednym standardem diagnostyki. Zdarza się, że do USK trafiają też chorzy przywożeni przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe z województw wielkopolskiego i opolskiego. 29 października przypada Światowy Dzień Udaru Mózgu.
Pacjent z podejrzeniem udaru jest w USK prowadzony według schematu przećwiczonego wiele razy. Szpitalny Oddział Ratunkowy zaczyna działać, zanim karetka dojedzie: zespół przygotowuje salę resuscytacyjną i uprzedza pracownię tomografii komputerowej. Chory z karetki jedzie prosto na badanie. W fazie ostrej zajmuje się nim nawet dziesięć osób.
– Zespół ratownictwa daje nam znać, że wiezie pacjenta z podejrzeniem udaru, i od tej chwili wszystko rusza. Sala jest przygotowana, tomograf czeka, neurolog wie, że za chwilę będzie potrzebny. Pacjent nie leży na korytarzu i nie czeka w kolejce, z karetki jedzie prosto na badanie. Dlatego bardzo prosimy: nie wieźcie chorego samochodem. Rodzina, która sama przyjeżdża na SOR, traci czas, którego ratownik by nie stracił, bo leczenie zaczyna się już w karetce – mówi dr Janusz Sokołowski, kierownik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego USK we Wrocławiu.
Za tą liczbą osób stoją różne specjalności. Neurolodzy kwalifikują chorego do leczenia, radiolodzy oceniają obraz mózgu i naczyń w tomografii komputerowej, radiolodzy zabiegowi usuwają skrzepliny z naczyń mózgowych, neurochirurdzy operują pacjentów z krwotokiem i tętniakami, a najciężej chorych przejmują intensywiści. Zespół uczestniczący w procesie ratowania życia pacjenta to również pielęgniarki, technicy radiologiczni oraz noszowi. W 2024 roku Klinika Neurologii i Oddział Kliniczny Neurochirurgii połączyły się w Uniwersyteckie Centrum Neurologii i Neurochirurgii, żeby chory dostawał kompleksowe leczenie w jednym miejscu, bez konieczności przenoszenia między jednostkami.
– Udar to nie jest choroba do prowadzenia przez jednego lekarza. Pacjent wjeżdża na SOR, a tam już czeka neurolog, radiolog, za chwilę neuroradiolog zabiegowy, a jeśli trzeba, neurochirurg i anestezjolog. Wszyscy są na miejscu, nikt nikogo nie szuka i chorego nie trzeba nigdzie przewozić. Te zaoszczędzone minuty często decydują, czy ktoś wyjdzie od nas na własnych nogach – mówi prof. dr hab. Sławomir Budrewicz, kierownik Uniwersyteckiego Centrum Neurologii i Neurochirurgii USK we Wrocławiu.
Diagnostykę przyspiesza sztuczna inteligencja. Wykorzystywane we wrocławskim ośrodku, ale też w Dolnośląskiej Sieci Udarowej, oprogramowanie Brainomix analizuje pełen pakiet badań tomografii komputerowej (TK) w około 9 minut, a w przypadku gdy nie jest konieczne jego zastosowanie ze względu na w pełni oczywisty stan pacjenta, proces jest jeszcze krótszy. W tym czasie lekarz dyżurny już wie, czy doszło do udaru, czy jest to udar niedokrwienny (spowodowany niedrożnością tętnicy), czy krwotoczny (pękło naczynie) i czy zamknięta jest duża tętnica mózgowa – a to oznacza możliwą kwalifikację do trombektomii.
Radiolodzy opracowują i analizą wyniki badań pacjentów z podejrzeniem udaru mózgu na podstawie wyników badań obrazowych. Następnie, zgodnie z potrzebami indywidualnego przypadku, radiolodzy zabiegowi wykonują procedury trombektomii mechanicznej, czyli usuwania skrzepliny z naczynia, które wywołuje udar mózgu.
– Wykorzystywane w naszym ośrodku algorytmy sztucznej inteligencji Brainomix pozwalają na skrócenie czasu analizy badania TK głowy oraz naczyń szyjnych i mózgowych przez dyżurnych radiologów i neurologów. W ciągu kilku minut otrzymujemy odpowiedź na najważniejsze pytania kliniczne: czy pacjent rzeczywiście ma udar, jaki jest jego charakter oraz czy kwalifikuje się do leczenia trombektomią mechaniczną lub trombolizą dożylną. Ale ostatnie słowo zawsze ma człowiek. Program podpowiada, radiolog ogląda obrazy i razem z neurologiem podejmują decyzję. Nie czekamy na pełen opis badania, działamy od razu, w nocy, weekendy i święta, tak samo jak w dzień. Dla pacjenta z zamkniętą tętnicą każda z tych minut to konkretny obszar mózgu, który można uratować – mówi prof. dr hab. Anna Zimny, kierownik Uniwersyteckiego Centrum Diagnostyki Obrazowej USK we Wrocławiu.
Trombektomia od 2019 roku i diament za czas
Trombektomia mechaniczna to zabieg, w którym przez cewnik wprowadzony do tętnicy udowej usuwa się skrzeplinę z dużego naczynia mózgowego. Większość zabiegów przeprowadzanych jest przez radiologów zabiegowych. USK wykonuje trombektomię od 2019 roku i przez długi czas był jedynym szpitalem na Dolnym Śląsku, który stosował tę metodę. Dziś jest jednym z trzech regionalnych ośrodków referencyjnych i tym, który w ostatnich latach wykonuje najwięcej takich zabiegów w regionie. Zespół działa całą dobę, 7 dni w tygodniu.
W 2023 roku do kliniki przy ul. Borowskiej trafiło 550 pacjentów z udarem niedokrwiennym. 27 proc. z nich leczono trombolizą, czyli lekiem rozpuszczającym zakrzep, a u 270 chorych wykonano trombektomię. Prof. Budrewicz wskazywał wtedy, że USK wykonuje prawie dwa razy więcej tromboliz, niż wynosi minimum zapisane w europejskich zaleceniach na rok 2030.
– W tym roku w I kwartale w Klinice Neurologii hospitalizowano 157 chorych z udarami mózgu, przy czym odsetek tromboliz utrzymuje się na stabilnym poziomie 27%, wykonano też 86 zabiegów trombektomii mechanicznej. Za każdą z tych liczb stoi człowiek, który mógł zostać z niedowładem do końca życia. A wielu z nich wróciło do pracy, do rodziny, do normalnego życia – mówi prof. Budrewicz.
W programie ESO Angels Awards, prowadzonym we współpracy z Europejską Organizacją Udarową (ESO), szpital może uzyskać status złoty, platynowy albo diamentowy. USK otrzymuje regularnie najwyższy. Kryteria diamentowe wymagają m.in., by co najmniej połowa pacjentów z udarem niedokrwiennym dostała lek trombolityczny w ciągu 45 minut od przyjazdu do szpitala. Od IV kwartału 2024 roku USK we Wrocławiu utrzymuje stały, dobry czas potrzebny na przeprowadzenie procedury ratującej pacjenta z udarem.
– Czas to mózg. Każde skrócenie czasu wykonania procedur reperfuzyjnych w przypadku udaru niedokrwiennego mózgu o 15 minut to 4 proc. więcej szansy na pełne wyzdrowienie i 4 proc. mniejsze ryzyko zgonu – mówi dr Marta Nowakowska-Kotas, konsultant wojewódzki ds. neurologii, specjalista neurologii w Uniwersyteckim Centrum Neurologii i Neurochirurgii USK we Wrocławiu.
Gdy lokalny szpital nie może wykonać zabiegu
Najciężej chorzy trafiają bezpośrednio do wrocławskiego USK, bo potrzebują natychmiastowej pomocy a Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu zapewnia dostępność wielospecjalistycznego leczenia 24/7 przez 365 dni w roku . Niektóre udary krwotoczne, pęknięty tętniak mózgu czy krwawienie z malformacji naczyń mózgowych, czyli nieprawidłowe połączeń naczyń krwionośnych, wymagają operacji, której nie wykona oddział udarowy, neurologiczny w szpitalu powiatowym. Oddziałem Klinicznym Neurochirurgii USK kieruje dr Maciej Miś, współtwórca – razem z bratem, lekarzem radiologiem interwencyjnym – jednej z metod leczenia tętniaków mózgu bez otwierania czaszki, znanej na świecie jako „Teddy Bear Technic”. Stale wprowadzają najnowsze techniki wewnątrznaczyniowego leczenia tętniaków naczyń mózgowych, często jako pierwsi w Polsce.
– Oprócz udarów krwotocznych zdarzają się różne krwawienia wewnątrzczaszkowe. Wtedy lek rozpuszczający zakrzep nic nie da, potrzebny jest neurochirurg, i to często w ciągu kilku godzin. U nas pacjent nie czeka na przewiezienie do innego miasta, operujemy na miejscu. W ubiegłym roku takich operacji było około 400 – mówi dr Maciej Miś, kierownik Oddziału Klinicznego Neurochirurgii USK we Wrocławiu.
Sztuczna inteligencja pomaga też tam, gdzie standardowe kryteria mogłyby wykluczyć pacjenta z leczenia, na przykład gdy nikt nie widział, kiedy pojawiły się objawy.
– Bywa, że ktoś znajduje chorego rano i nikt nie wie, od kiedy ma objawy. Jeszcze kilka lat temu taki pacjent często nie dostawał leczenia, bo nie dało się ustalić czasu od momentu zdarzenia. Dziś badanie perfuzyjne Tomografii Komputerowej (TK) z zastosowaniem oprogramowania do post-processingu pokazuje nam, czy u chorego mamy do czynienia z korzystnym profilem ukrwienia mózgu (zależnym od m.in. wrodzonych połączeń między naczyniami) i możemy liczyć w dalszym ciągu na korzyść z zastosowania leczenia trombolitycznego (dożylne podanie leków rozpuszczających skrzepliny) lub za pomocą trombektomii mechanicznej. W świetle najnowszej wiedzy, takie leczenie możemy podać u wybranych pacjentów do 24h od czasu gdy byli ostatni raz widziani w dotychczasowym zdrowiu – mówi dr Marta Nowakowska-Kotas. – Co warto podkreślić, dotychczas w przypadku trombolizy czas mogliśmy wydłużać jedynie do 9 godzin, a w przypadku trombektomii mechanicznej do 16h.
Sieć, która zaczęła się od listu do marszałka
Dolnośląska Sieć Udarowa wyrosła z dyżurów na neurologii w USK.
– Jako lekarz dyżurujący na neurologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego mam do czynienia z pacjentami przywożonymi do Wrocławia z różnych zakątków Dolnego Śląska. Nie wszystkim byliśmy w stanie pomóc, bo czas dotarcia do szpitala i postawienie diagnozy był zbyt długi – mówi dr Marta Nowakowska-Kotas, pomysłodawczyni Sieci. – Pewnego dnia, po szczególnie trudnym, napisałam jako Konsultant wojewódzki list do Marszałka Województwa Dolnośląskiego.
Umowę konsorcjum podpisano 4 listopada 2025 roku. Projekt o wartości blisko 1 mln zł sfinansował samorząd województwa dolnośląskiego. USK jest liderem klinicznym, naukowym i organizacyjnym Sieci: jego zespół opracował schemat koordynacji zarówno 12 jednostek założycielskich Sieci z organami państwowymi, jak i przygotowania pierwszych w Polsce umów o takim charakterze, organizowanie przetargów i wdrożenie narzędzi diagnostycznych, szkolenie personelu w 12 szpitalach partnerskich.
Gdy oprogramowanie Brainomix wykryje zamkniętą dużą tętnicę mózgową, lekarz z podstawowego oddziału udarowego od razu ma możliwość konsultacji z jednym z trzech ośrodków referencyjnych wykonujących trombektomię: USK we Wrocławiu, Dolnośląskim Szpitalem Specjalistycznym im. T. Marciniaka lub Zespołem Opieki Zdrowotnej w Bolesławcu. Obrazy z tomografu trafiają do specjalisty w czasie rzeczywistym, więc radiolog interwencyjny widzi od razu, czy zabieg jest technicznie możliwy. Decyzja o transporcie zapada szybciej, a część pacjentów nie musi jechać do innego szpitala niepotrzebnie.
– Kiedy pisałam list do marszałka, miałam w głowie pacjentów, którzy przyjeżdżali do nas za późno. Dziś lekarz w podstawowym oddziale udarowym ma wynik analizy badania TK po kilku minutach i od razu się z nami łączy, przekazując ważne informacje kliniczne. Patrzymy na te same obrazy co on, w tym samym momencie. Od początku funkcjonowania Dolnośląskiej Sieci Udarowej oprogramowanie Brainomix we wszystkich szpitalach uczestniczyło w analizie 2221 badań, przy czym proksymalną niedorożność dużego naczynia wykryło w 944 przypadkach. Każde takie badanie to pacjent, który nie stracił czasu na opis przed ewentualną decyzją terapeutyczną czy konsultacją – mówi dr Marta Nowakowska-Kotas.
Jak podkreślają specjaliści USK, do ośrodka trafiają pacjenci w najcięższym stanie, z Dolnego Śląska, ale też z Wielkopolski i Opolszczyzny. To jest zobowiązanie. Dlatego dzielimy się tym, co umiemy, z dwunastoma szpitalami Sieci i szkolimy się nieustannie. Ostatnio pod patronatem Dolnośląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Neurologicznego zorganizowaliśmy warsztaty z udziałem wszystkich trzech centrów interwencyjnego leczenia udaru mózgu na Dolnym Śląsku, a jeszcze wcześniej (w marcu br.) wspólne spotkanie naukowe z Dolnośląskim Oddziałem Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego, gdzie omawialiśmy przypadki konsultowane w ramach sieci, także w świetle nadchodzących nowych wytycznych.
Sieć była jednym z elementów, dzięki którym 28 kwietnia 2026 roku Wrocław otrzymał status Regionu Angels. Wyróżniono nim 107 regionów na świecie, w Polsce – dwa miasta wojewódzkie. Status wymaga m.in. wysokich standardów (EMS Angels Awards) dla całego Pogotowia Ratunkowego w rejonie, szerokiej akcji edukacyjnej wśród najmłodszych (akcja edukacyjna skierowana dla uczniów początkowych klas szkół podstawowych FAST Heroes) oraz co najmniej złotego statusu ESO Angels Awards dla wszystkich szpitali sieci udarowej.
– Za Siecią stoją konkretne rzeczy: konsultacje w środku nocy, wspólne szkolenia, lekarze z różnych szpitali, którzy znają się już z imienia. Chory z udarem w małym mieście na drugim końcu województwa ma mieć takie same szanse jak ten, który mieszka kilometr od Borowskiej. I pamiętamy, że dla pacjenta i jego rodziny udar nie kończy się w dniu zabiegu – mówi Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Depresja, lęk i zmęczenie bliskich
Z niedrożnością naczynia albo krwotokiem lekarze walczą w pierwszych godzinach. Z psychicznymi skutkami udaru pacjent i jego rodzina mierzą się przez wiele miesięcy. Zaburzenia nastroju dotykają około jednej trzeciej osób po udarze. Obok depresji pojawiają się lęk, apatia, drażliwość czy trudności w kontrolowaniu reakcji emocjonalnych. Część z tych objawów wynika z bezpośredniego uszkodzenia mózgu, inne są reakcją na nagłą utratę sprawności i samodzielności.
Depresja poudarowa odbiera motywację do rehabilitacji, pogarsza codzienne funkcjonowanie i wiąże się z wyższą śmiertelnością, również wiele lat po udarze. Jej rozpoznanie może być trudne u osób z afazją czyli zaburzeniami mowy, które utrudniają wyrażanie przeżywanych emocji i zgłaszanie dolegliwości.
Znaczną część obciążeń przejmuje rodzina. Bliscy stają się opiekunami, odpowiadają za codzienną pomoc choremu, ale również organizację leczenia, sprawy urzędowe i finansowe chorego. Badania wskazują, że długotrwałe obciążenie opieką może prowadzić do wyczerpania psychicznego i fizycznego, a jego większe nasilenie wiąże się z częstszym występowaniem depresji u samych opiekunów.
– Pacjent po udarze często uważa, że skoro przeżył, powinien odczuwać radość. Tymczasem wielu z nich czuje smutek, nie ma energii lub płacze bez powodu. Należy podkreślić, że nie jest to przejaw słabości charakteru ani braku chęci powrotu do zdrowia. Udar uszkadza też te obszary mózgu, które odpowiadają za emocje. I jednocześnie pacjent musi zmierzyć się z nagłą utratą samodzielności czy możliwości pracy zawodowej. Depresję po udarze można i trzeba leczyć, ponieważ poprawa stanu psychicznego ma istotne znaczenie również dla skuteczności rehabilitacji i odzyskiwania sprawności – podkreśla dr Elżbieta Trypka, prof. UMW, specjalistka psychiatrii w Uniwersyteckim Centrum Zdrowia Psychicznego.
– Mówimy dużo o pacjencie, nie możemy zapominać o tym, kto się nim opiekuje. Żona, mąż, dorosłe dzieci nagle przejmują organizację opieki i całego życia rodzinnego. Początkowo mobilizują wszystkie siły, jednak z czasem przewlekłe obciążenie może prowadzić do wyczerpania emocjonalnego. Pojawiająca się frustracja, złość lub bezradność wywołują dodatkowo poczucie winy. To naturalne. Opiekun też ma prawo poprosić o pomoc i powinien to zrobić, zanim sam zachoruje – mówi prof. Trypka. – Warto również skorzystać ze wsparcia fundacji, które często pracują lokalnie i mogą pomóc w organizacji opieki wytchnieniowej czy świadczeń dla pacjenta. Troska o zdrowie psychiczne opiekuna jest również elementem właściwej opieki nad pacjentem.
UDAR: cztery litery i numer 112
Według Światowej Organizacji Udaru Mózgu (WSO) udaru dozna w ciągu życia co czwarta osoba. Objawy łatwo zapamiętać dzięki akronimowi UDAR: Usta wykrzywione, Dłonie opadające (chory nie utrzyma obu rąk uniesionych), Artykulacja utrudniona, Rozmazane widzenie. Wystarczy jeden z tych objawów, żeby od razu zadzwonić pod 112.
– Możemy mieć najlepszy sprzęt i najlepszych specjalistów, ale wszystko zaczyna się od kogoś, kto zauważy wykrzywione usta czy opadającą rękę i od razu zadzwoni pod 112. Nie za godzinę, nie jutro rano. Od razu – podkreśla Beata Freier.
Do przyjazdu karetki trzeba zanotować godzinę pierwszych objawów albo ustalić, kiedy chorego ostatni raz widziano zdrowego – od tego zależy kwalifikacja do leczenia. Osobę przytomną układa się z lekko uniesioną głową i tułowiem, nieprzytomną, ale oddychającą – w pozycji bocznej ustalonej. Choremu nie podaje się jedzenia, picia ani leków, także aspiryny, która przy udarze krwotocznym może nasilić krwawienie. Nie należy też wieźć go do szpitala samemu. Leczenie zaczyna się w karetce, a zespół ratownictwa kieruje pacjenta prosto do najbliższego ośrodka udarowego, który ma dyżur.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Biuro Prasowe | tel. 71 733 10 52; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Doktoranci dla dolnoślązaków |
Doktoranci Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW) zapraszają na kolejną edycję cyklu otwartych, bezpłatnych wykładów popularnonaukowych „Doktoranci dla Dolnoślązaków”. Pierwsze spotkanie odbędzie się już w sobotę, 10 października 2026 r. o godz. 11.00. Wykłady będą organizowane na Wydziale Farmaceutycznym UMW przy ul. Borowskiej 211, w sali W3 na pierwszym piętrze”.
Link do pełnej informacji na stronie UMW: https://www.umw.edu.pl/pl/aktualnosci/doktoranci-dla-dolnoslazakow-7
|
|
Jeden pacjent, wiele zespołów – jak jedyne na Dolnym Śląsku centrum urazowe dla dorosłych w USK we Wrocławiu pomaga najciężej poszkodowanym |
|
14.10.2026
Jeden pacjent, wiele zespołów – jak jedyne na Dolnym Śląsku centrum urazowe dla dorosłych w USK we Wrocławiu pomaga najciężej poszkodowanym
Po ciężkim wypadku trzeba niekiedy jednocześnie zabezpieczyć oddech, opanować krwawienie i rozpoznać obrażenia zagrażające mózgowi lub rdzeniowi kręgowemu. Od pierwszych decyzji zależy życie pacjenta, a od kolejnych także jego przyszła sprawność. W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu (USK) działa jedyne na Dolnym Śląsku centrum urazowe dla dorosłych. Z okazji Dnia Ratownictwa Medycznego, obchodzonego 13 października, przypominamy, jak specjaliści wielu dziedzin łączą wiedzę i doświadczenie, by zapewnić opiekę najciężej poszkodowanym.
Wypadek komunikacyjny, upadek z wysokości czy przygniecenie mogą spowodować obrażenia kilku okolic ciała jednocześnie. Widoczne złamanie nie zawsze jest największym zagrożeniem. Równolegle mogą występować krwawienie wewnętrzne, uszkodzenie płuca lub uraz mózgu. Rozpoznanie tych problemów wymaga oceny całego organizmu i ustalenia, które działania trzeba podjąć natychmiast.
Właśnie na takie sytuacje przygotowane jest centrum urazowe. Jego siłą jest organizacyjne połączenie specjalistycznych oddziałów, diagnostyki i zaplecza zabiegowego. Pacjent pozostaje pod opieką zespołów, które uzgadniają kolejność interwencji i dostosowują postępowanie do zmieniającego się stanu chorego.
– Najciężej poszkodowany pacjent potrzebuje wiedzy wielu specjalistów, ale także pewności, że ich działania tworzą spójny plan. Naszą odpowiedzialnością jest zapewnienie warunków do tej współpracy: od szybkiej diagnostyki i dostępności leczenia zabiegowego po intensywną terapię. W centrum wszystkich tych decyzji musi pozostawać człowiek i jego szansa na dalsze życie oraz odzyskanie możliwie największej samodzielności – podkreśla Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Pierwsze minuty – rozpoznać to, czego nie widać
Pomoc rozpoczyna się jeszcze przed dotarciem do szpitala. Zespoły ratownictwa medycznego i Lotniczego Pogotowia Ratunkowego oceniają stan poszkodowanego, podejmują niezbędne interwencje i przekazują informacje istotne dla dalszego leczenia. Znaczenie mają zarówno okoliczności wypadku, jak i to, czy pacjent był przytomny, jak oddychał oraz jak reagował na udzielaną pomoc.
Na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (SOR) informacje te są uzupełniane wynikami kolejnych badań. Zespół sprawdza funkcje życiowe, poszukuje źródeł zagrożenia i określa priorytety. W przypadku ciężkich obrażeń ocena musi być powtarzana, ponieważ stan pacjenta może szybko się zmieniać.
– Pierwsze badanie jest początkiem procesu, a nie jego zakończeniem. Musimy wiedzieć, czy nasze działania przynoszą efekt i czy nie pojawia się nowe zagrożenie. Informacja od ratowników o tym, jak pacjent zachowywał się kilkanaście minut wcześniej, bywa równie istotna jak wynik badania wykonanego już w szpitalu – wyjaśnia dr Janusz Sokołowski, kierownik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego USK we Wrocławiu.
O kolejności udzielania pomocy na SOR decyduje pilność medyczna. Służy temu triage, czyli ocena pozwalająca wskazać pacjentów wymagających najpilniejszej interwencji. Osoby w bezpośrednim zagrożeniu życia potrzebują natychmiastowego działania, często z udziałem kilku specjalistów. Diagnostyka – decyzje na wagę zdrowia i życia Przy ciężkim urazie badania mają odpowiedzieć na konkretne pytania: gdzie doszło do uszkodzenia, jak rozległe są obrażenia i jakie leczenie jest potrzebne. Ważne jest również takie zorganizowanie diagnostyki, aby ograniczać zbędne przemieszczanie chorego. Gdy liczy się każda sekunda, szczególne znaczenie mają aparaty do badań rentgenowskich (RTG) i ultrasonograficznych (USG), umożliwiające diagnostykę przy łóżku pacjenta. W bezpośrednim sąsiedztwie oddziału znajduje się tomograf przeznaczony dla pacjentów wymagających pilnej diagnostyki.
– Wynik badania musi być odczytywany w kontekście stanu chorego. Dlatego ważna jest rozmowa zespołu, który dostarczył poszkodowanego z lekarzem, który bada pacjenta, i specjalistą planującym zabieg. Wspólnie ustalamy, co dany obraz oznacza dla dalszego postępowania i jak pilna powinna być interwencja – zaznacza dr Sokołowski.
Zakres badań zależy od sytuacji klinicznej. Nie każdy pacjent może przejść taką samą ścieżkę diagnostyczną, a konieczność natychmiastowego leczenia wpływa na kolejność wykonywanych czynności.
Intensywna terapia – operacja nie kończy walki o życie
– Zakończenie zabiegu nie oznacza ustąpienia zagrożenia życia. U pacjentów po ciężkich urazach konieczne może być dalsze wspomaganie nie tylko funkcji oddechowych i krążeniowych, ale często również innych narządów oraz ciągłe monitorowanie stanu klinicznego. Kluczowym elementem opieki jest ocena dynamiki zmian fizjologicznych, wczesne rozpoznawanie powikłań i ustalenie, kiedy pacjent jest gotowy do bezpiecznego przejścia na kolejny etap leczenia – tłumaczy prof. dr hab. Waldemar Goździk, kierownik Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii USK.
Anestezjolodzy uczestniczą w zabezpieczeniu podstawowych funkcji życiowych, prowadzą znieczulenie do operacji i leczenie bólu. Ich zadaniem jest stworzenie możliwie bezpiecznych warunków do przeprowadzenia zabiegu, z uwzględnieniem wszystkich obrażeń i obciążeń chorego.
Jeśli stan pacjenta tego wymaga, dalsze leczenie odbywa się na oddziale intensywnej terapii. Tam oceniana jest praca poszczególnych narządów i reakcja na leczenie. Zespoły zabiegowe wspólnie z anestezjologami ustalają, które interwencje są jeszcze potrzebne i kiedy można je przeprowadzić.
Kluczową rolę w stałej obserwacji chorego odgrywa personel pielęgniarski. Zmiany parametrów życiowych, reakcje chorego i efekty zastosowanej terapii tworzą obraz, na podstawie którego podejmowane są kolejne decyzje.
Ortopedia – od zabezpieczenia urazu do przyszłej samodzielności
Dla pacjenta ciężkie złamanie oznacza nie tylko ból i konieczność operacji. Może wpływać na możliwość chodzenia, wykonywania codziennych czynności i powrotu do pracy. Myślenie o tych następstwach zaczyna się już na początku leczenia, choć pierwszeństwo zawsze mają działania niezbędne dla bezpieczeństwa chorego.
Klinika Ortopedii, Traumatologii Narządu Ruchu i Chirurgii Ręki USK uczestniczy w działalności centrum urazowego, obejmując opieką pacjentów z mnogimi obrażeniami ciała. Traumatologia zajmuje się leczeniem urazów, w tym złamań oraz uszkodzeń stawów i otaczających je tkanek.
– Ten sam rodzaj złamania może wymagać innego postępowania u osoby z izolowanym urazem i u pacjenta, który ma jednocześnie obrażenia kilku narządów. Musimy uwzględnić, jak rozległą operację jego organizm jest w stanie bezpiecznie znieść. Często z konieczności leczenie dzielimy na etapy, uzgadniając je z anestezjologami i pozostałymi zespołami – mówi prof. dr hab. Paweł Reichert, kierujący Kliniką Ortopedii, Traumatologii Narządu Ruchu i Chirurgii Ręki USK.
Przy urazach kończyn oceny mogą wymagać również naczynia i nerwy. Zakres współpracy zależy więc od rodzaju uszkodzenia. Plan leczenia musi łączyć opanowanie bezpośrednich zagrożeń z troską o późniejszą funkcję kończyny i możliwość rehabilitacji.
Urazy głowy i kręgosłupa – znaczenie ma także dalsza obserwacja
Obrażenia mózgu i rdzenia kręgowego mogą wpływać na świadomość, poruszanie się, czucie czy zdolność komunikowania się. Nie wszystkie następstwa urazu można w pełni ocenić w pierwszych chwilach po zdarzeniu. Potrzebne są badania, ocena neurologiczna i obserwacja zmian stanu chorego. Neurolodzy i neurochirurdzy USK zajmują się leczeniem urazów - oraz ich skutków - w obszarze m.in. mózgu, kręgosłupa i rdzenia kręgowego, w tym zabiegami stabilizującymi kręgosłup. Rodzaj uszkodzenia oraz ogólny stan pacjenta decydują o wskazaniach do operacji i jej pilności.
– Oceniamy zarówno samo uszkodzenie, jak i ryzyko dalszego pogorszenia. Wynik tomografii czy rezonansu zestawiamy z tym, co obserwujemy podczas badania pacjenta. Te informacje pomagają ustalić, czy potrzebny jest pilny zabieg, czy inne postępowanie i ścisłe monitorowanie. Plan może się zmieniać wraz ze stanem chorego – wyjaśnia dr Paweł Urbanowski, specjalista w Uniwersyteckim Centrum Neurologii i Neurochirurgii USK we Wrocławiu.– Właśnie dlatego tak istotny jest dostęp do pełnego zakresu specjalistów w jednym miejscu.
Leczenie wymaga współpracy z anestezjologami, ortopedami i zespołami diagnostycznymi. Wspólna ocena pozwala uwzględnić nie tylko uraz układu nerwowego, ale też pozostałe obrażenia, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i przebieg terapii.
Opieka nad dziećmi – z myślą o dalszym rozwoju
Ważną częścią tej opieki jest kontakt z rodziną. Rodzice potrzebują informacji o planie leczenia, ograniczeniach aktywności i terminach kontroli. Dziecko powinno otrzymać wyjaśnienie dostosowane do wieku, pozwalające zrozumieć badanie czy przygotowanie do zabiegu. Obok leczenia bólu i samego urazu znaczenie ma ograniczanie lęku związanego z pobytem w szpitalu.
U najmłodszych pacjentów pomocy wymagają nie tylko urazy kończyn, lecz także obrażenia narządu wzroku.
Uderzenie piłką, upadek czy skaleczenie ostrym przedmiotem mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia oka. U dzieci do takich zdarzeń dochodzi również podczas codziennej zabawy, w domu lub szkole. Uszkodzenia nie zawsze są od razu widoczne, a ich następstwem może być trwałe pogorszenie widzenia. Dlatego ocena okulistyczna ma znaczenie także wtedy, gdy wygląd okolicy oka nie wskazuje na rozległy uraz.
Oddział Okulistyki Dziecięcej jest jedynym we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku akredytowanym ośrodkiem, w którym mali pacjenci otrzymują całodobową pomoc w przypadku urazów gałki ocznej i aparatu ochronnego oka. Są tu nie tylko operowani, ale także objęci specjalistyczną opieką pooperacyjną w ramach przyklinicznej poradni. Wykonuje się tu najbardziej skomplikowane operacje okulistyczne, więc jest oczywiste, że przywożone są tu dzieci z całego regionu.
W leczeniu urazów oka u najmłodszych pacjentów okuliści dziecięcy USK korzystają ze wsparcia anestezjologów dziecięcych, radiologów oraz, zależnie od rodzaju obrażeń, konsultacji innych specjalistów. U małego dziecka nie tylko operacja, ale również część badań może wymagać znieczulenia ogólnego, czyli kontrolowanego uśpienia na czas procedury.
– Pomoc nie kończy się na zaopatrzeniu urazu. Dzieci leczone w Klinice Okulistyki USK obejmowane są również opieką pooperacyjną w poradni. Kolejne kontrole pozwalają oceniać efekty leczenia i ustalać dalsze postępowanie. Celem jest zachowanie możliwie najlepszego widzenia, tak ważnego dla nauki, zabawy i codziennej samodzielności dziecka – podkreśla dr hab. Patrycja Krzyżanowska-Berkowska prof. UMW, lekarz kierujący Oddziałem Okulistyki Dziecięcej USK we Wrocławiu.
Ciągłość pomocy tworzą ludzie
W Dniu Ratownictwa Medycznego szczególne miejsce zajmują ratownicy medyczni, lekarze, pielęgniarki, dyspozytorzy oraz wszystkie osoby uczestniczące w niesieniu pomocy. Przy ciężkich obrażeniach pacjent przechodzi pod opiekę kolejnych zespołów, a każdy z nich potrzebuje wiedzy zgromadzonej wcześniej.
– Przekazujemy nie tylko pacjenta, ale również informacje o tym, co działo się od początku interwencji. Jak zmieniała się jego świadomość, jakie miał objawy, na co zareagował poprawą. Czasem pozornie drobna obserwacja pomaga kolejnemu zespołowi zrozumieć zmianę stanu chorego. Dokładna komunikacja jest częścią odpowiedzialności za jego bezpieczeństwo – podkreśla Goutham Chourasia, zastępca kierownika SOR USK we Wrocławiu.
Pomoc rozpoczęta na miejscu wypadku jest kontynuowana podczas transportu, na SOR, w pracowni diagnostycznej, na sali operacyjnej i na oddziale. Za każdym z tych etapów stoją konkretni ludzie, ich wiedza i umiejętność współdziałania. Centrum urazowe USK łączy te kompetencje wokół potrzeb pacjenta: ratowania życia, leczenia następstw obrażeń i tworzenia warunków do odzyskiwania sprawności.
|
|
Czekają na nowe życie, szpital stał się ich domem |
|
Czekają na nowe życie, szpital stał się ich domem.
USK we Wrocławiu zachęca do rozmów o transplantacji
i uruchamia nową wystawę
Już 26 października obchodzony będzie Światowy Dzień Donacji i Transplantacji. O tym, co musi się wydarzyć, aby czekający na przeszczep dostali szansę na nowe życie, przypominają eksperci USK we Wrocławiu. Wstępem do obchodów tego wyjątkowego dnia jest otwarcie wystawy fotograficznej w holu głównym USK, która została udostępniona 9 października.
Jedna decyzja, podjęta w dramatycznych okolicznościach śmierci osoby bliskiej, może odmienić los nawet siedmiu innych osób. Aby zrozumieć powagę donacji i transplantologii, trzeba najpierw spojrzeć w oczy tym, którzy na przeszczep czekają. –
To nie są abstrakcyjne statystyki, lecz konkretni ludzie czekający w zawieszeniu na szansę na nowe życie
– opowiada Mateusz Rakowski, Kierownik Biura ds. Transplantacji i Donacji USK we Wrocławiu oraz Koordynator Wojewódzki. –
Tylko w naszym szpitalu na pilnej liście czeka obecnie na serce sześciu pacjentów. Dla tych chorych szpital staje się domem, wymagają oni stałej kontroli, a transplantacja jest dla nich jedynym ratunkiem.
Oczekiwanie na organ do przeszczepu potrafi być wycieńczające, a los bywa w tej kwestii nieprzewidywalny. Jak wspomina Mateusz Rakowski, historie pacjentów układają się w skrajne scenariusze.
– Rekordzista czekał u nas na organ około 8 miesięcy, ale mieliśmy też przypadek, gdy pacjent został zgłoszony na listę o godzinie 15:00, a już o 19:00 pojawiło się dla niego idealnie dopasowane serce.
Aby to było możliwe, ktoś musi powiedzieć „tak”. W krytycznym momencie śmierci osoby bliskiej trudno podjąć taką decyzję. Dlatego niezwykle ważne jest, aby wcześniej rozmawiać na ten temat w rodzinnym gronie.
– Najlepiej złożyć deklarację, że chce się po śmierci przekazać organy do transplantacji. Wtedy nie ma żadnych wątpliwości, a wszystkie procedury są łatwiejsze –
dodaje koordynator transplantacyjny.
Październik to wyjątkowy miesiąc dla propagowania idei dawstwa i donacji, bo oprócz wspomnianego dnia Donacji i Transplantacji, obchodzimy 10 października Europejski Dzień Dawstwa Narządów, Tkanek i Komórek.
Znalezienie dawcy, pobranie narządu, transport i wszczepienie serca to niezwykle skomplikowana logistyka, w którą zaangażowane są dziesiątki osób, ale ich praca przynosi namacalne efekty. W przypadku transplantacji serca od początku programu transplantacyjnego, czyli od 2021 roku, we wrocławskiej klinice udało się przeszczepić ponad 250 serc.
Doskonałe wyniki widać także na polu przeszczepień innych narządów, w szczególności nerek. –
W 2026 roku w USK wykonaliśmy już blisko 60 transplantacji nerek, a sąsiedni szpital wojskowy dorzucił około 40. Oznacza to, że na całym Dolnym Śląsku przekroczyliśmy barierę 100 przeszczepień od początku roku
– z dumą raportuje Mateusz Rakowski. –
Daje to dużą szansę na pobicie doskonałego ubiegłorocznego wyniku, który wynosił 120 zabiegów.
Śmierć mózgu ponad wszelką wątpliwość
Wokół procedur pobierania narządów narosło w społeczeństwie wiele mitów.
– Naszym pierwszym i podstawowym zadaniem jest leczenie pacjenta do granic możliwości. Dopiero w momencie, gdy widzimy rozwijające się cechy wskazujące na trwałe i nieodwracalne uszkodzenie mózgu, przechodzimy do kolejnych kroków. Rozmawiamy z rodzinami o stanie pacjenta na bieżąco, ale na tym etapie z zasady nigdy nie poruszamy tematu dawstwa –
stanowczo rozwiewa wątpliwości prof. dr hab. n. med. Waldemar Goździk, Kierownik Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii USK, precyzyjnie opisując, jak w rzeczywistości wygląda ten niezwykle trudny proces.
W sytuacji, kiedy wyczerpane zostaną wszelkie opcje terapeutyczne, zespół medyczny ma obowiązek przeprowadzić rygorystyczną procedurę, która ostatecznie potwierdza śmierć pnia mózgu.
– Wykonujemy między innymi badania obrazowe na radiologii, sprawdzające perfuzję mózgową. Gdy otrzymujemy jednoznaczną informację, że nie ma przepływu mózgowego, powołujemy niezależną komisję –
tłumaczy profesor.
– Według obecnych wytycznych składa się ona z dwóch lekarzy - na przykład neurochirurga, neurologa lub anestezjologa, którzy nie biorą udziału w leczeniu tego konkretnego pacjenta. To ta komisja ostatecznie orzeka śmierć mózgu. W tym precyzyjnym momencie nasze zadanie jako zespołu leczącego się kończy.
Trudne emocje, kryzys zaufania i rola koordynatorów
Co niezwykle istotne, zespół intensywnej terapii, który walczył o życie pacjenta, nie inicjuje z rodziną rozmów o pobraniu narządów. Dotyczy to absolutnie każdego zmarłego, u którego stwierdzono śmierć mózgu.
– Informujemy jedynie szpitalny zespół koordynacyjny i to oni rozpoczynają rozmowy z rodzinami. My jesteśmy stroną trzecią, co pozwala uniknąć jakiejkolwiek dwuznaczności w tak obciążających emocjonalnie sprawach –
wyjaśnia prof. Goździk.
Polskie prawo opiera się na zasadzie zgody domniemanej, co w teorii oznacza, że każdy, kto nie zgłosił sprzeciwu za życia, potencjalnie może zostać dawcą. W praktyce jednak narządy nie są pobierane, jeśli rodzina zmarłego wyrazi stanowczy sprzeciw.
– Przekazanie narządów po śmierci to największy dar, jaki człowiek może ofiarować drugiemu –
mówi prof. Goździk.
– Wokół tego pojawia się jednak wiele trudnych emocji i odmów. Wynikają one często z braku wcześniejszej rozmowy w rodzinie, z niezrozumienia samego pojęcia śmierci mózgu czy z ogólnego kryzysu zaufania do medyków.
Liczby, za którymi kryje się życie
Mimo tych obiektywnych trudności, Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu pozostaje niekwestionowanym liderem w regionie, jeśli chodzi o organizację dawstwa. Rocznie w placówce powołuje się około 30 komisji do spraw śmierci mózgu. Z danych przedstawionych przez prof. Goździka wynika, że około 60% z tych przypadków kończy się kwalifikacją zmarłego jako dawcy narządów. Reszta to odstąpienia z przyczyn obiektywnych: przeciwwskazań medycznych takich jak rozsiana choroba nowotworowa, barier prawnych w postaci m.in. braku zgody prokuratora lub z powodu silnego sprzeciwu rodziny.
Medycyna przesuwa dziś granice – narządy z powodzeniem pobiera się także od dawców w wieku 70 lat i więcej. Z kolei dramatyczne przypadki dziecięce zdarzają się rzadziej, po kilka rocznie, a ostateczną decyzję zawsze podejmują wtedy prawni opiekunowie.
Statystyki dla całego regionu pokazują, że praca koordynatorów transplantacyjnych przynosi efekty.
– Wskaźnik zgłoszeń dawców w naszym województwie wynosi obecnie około 20 na milion mieszkańców –
wylicza Mateusz Rakowski.
– Odpowiada to średniej ogólnopolskiej i oznacza potężny wzrost o ponad 100–130% na przestrzeni ostatnich lat. Najwięcej dawców zgłasza niezmiennie Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu. Niezwykle istotna jest również rola pozostałych wrocławskich szpitali, które współpracują z USK w zakresie zgłaszania potencjalnych dawców, dzięki czemu jeszcze więcej osób ma szansę na otrzymanie najcenniejszego daru, nowego życia.
USK we Wrocławiu realizuje transplantacje narządów i tkanek w większości dostępnych obecnie obszarów. Od przeszczepiania szpiku, rogówki, wątroby aż po transplantacje serca. Wielospecjalistyczna współpraca ekspertów szpitala pozwala na ratowanie życia i zdrowia tysięcy pacjentów każdego roku.
Aby liczby te mogły dalej rosnąć, a kolejki pacjentów oczekujących na ratunek ulegały skróceniu, konieczna jest ciągła edukacja. Jak przekonać mieszkańców Dolnego Śląska do idei dawstwa?
– Jesteśmy społeczeństwem, które potrzebuje widzieć realne dowody –
odpowiada Mateusz Rakowski.
– Dlatego zawsze, kiedy to tylko możliwe, pokazujemy efekty transplantacji: konkretnych pacjentów, którym przeszczepienie uratowało życie. Zachęcamy jednak przede wszystkim do zwykłej rozmowy z bliskimi. Obserwujemy w szpitalu, jak ogromnym, paraliżującym ciężarem dla rodziny jest nagła sytuacja, w której wola zmarłego nie była wcześniej znana.
Październik to wyjątkowy miesiąc dla propagowania idei dawstwa i donacji, bo oprócz wspomnianego dnia Donacji i Transplantacji, obchodzimy 10 października Europejski Dzień Dawstwa Narządów, Tkanek i Komórek. W przededniu tego święta, w głównym holu szpitala przy ul. Borowskiej już 9 października udostępniono wystawę pt. Dzieląc się Życiem.
Eksperci USK stale włączają się w kampanie społeczne, m.in. takie jak „Zgoda to dar życia”, które stanowią naturalną ewolucję wieloletnich działań edukacyjnych prowadzonych na Dolnym Śląsku.
Specjaliści niezmiennie apelują o rejestrację w bazie dawców szpiku – to kolejny bezcenny dar, który możemy ofiarować, nie tracąc absolutnie niczego ze swojego zdrowia.
Polacy mają w tej kwestii wiele empatii. Pod względem liczby potencjalnych dawców szpiku nasz kraj jest 5. potęgą na świecie i 3. w Europie. Z najnowszych danych Fundacji DKMS wynika, że komórki macierzyste od dawców z Dolnego Śląska ratują życie pacjentom w Polsce, Czechach, Kanadzie, a nawet w Australii. W województwie dolnośląskim zarejestrowanych jest blisko 200 tysięcy potencjalnych dawców szpiku, a ponad 1500 już miało szansę uratować komuś życie. Korzystają z tego pacjenci dwóch klinik będących liderami w obszarze przeszczepień szpiku kostnego. Zarówno Klinika Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych, jak i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej każdego roku ratują życie setek pacjentów.
Potencjalnym dawcą szpiku może zostać ogólnie zdrowa osoba między 18. a 55. rokiem życia. Światowy Dzień Donacji i Transplantacji to doskonała okazja, aby zarejestrować się w bazie dawców lub przygotować sobie tzw. oświadczenie woli – niewielką kartkę z informacją o zgodzie na pobranie narządów – i nosić je w portfelu obok dowodu osobistego. Gotowy wzór takiego oświadczenia można pobrać ze strony Poltransplantu.
|
|
Otwarcie bistro na piętrze w bud. H |
|
Międzynarodowy Dzień Pracowników Ochrony Zdrowia 1 października |
|
Dekada, która dodaje życia do lat. 10-lecie wrocławskiej Kliniki Geriatrii. |
|
26.09.2026
Dekada, która dodaje życia do lat. 10-lecie wrocławskiej Kliniki Geriatrii.
Coraz więcej osób dożywa późnej starości, a wraz z tym rośnie znaczenie geriatrii – dziedziny, która patrzy na zdrowie seniora szerzej niż przez pryzmat pojedynczej choroby. We Wrocławiu od 10 lat rozwija się ośrodek, łączący opiekę nad pacjentami z nauką, dydaktyką i edukacją. Jubileusz Katedry i Kliniki Geriatrii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego (UMW) i Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego (USK) we Wrocławiu stał się okazją do rozmowy o medycynie długiego życia. Podczas uroczystości prof. Małgorzata Sobieszczańska, kierownik kliniki, odebrała z rąk prezydenta Wrocławia medal „Merito de Wratislavia”.
Znaczenie geriatrii rośnie wraz ze zmianami demograficznymi i coraz większymi potrzebami zdrowotnymi osób starszych. Rozwój w tym obszarze nie jest dla Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego jedynie elementem działalności wybranej kliniki, ale także odpowiedzią na wyzwania, z którymi mierzy się obecnie krajowy system opieki.
– Dziesięć lat działalności Kliniki Geriatrii pokazuje, jak bardzo zmieniają się potrzeby naszych pacjentów i jak ważne miejsce w nowoczesnym szpitalu zajmuje dziś medycyna wieku starszego. Geriatria to nie tylko leczenie chorób, ale przede wszystkim troska o to, aby pacjent jak najdłużej zachował sprawność, samodzielność i możliwie dobrą jakość życia. Dla USK rozwój tej dziedziny jest jednym z ważnych elementów odpowiedzi na zmiany demograficzne, które już dziś dotyczą całego systemu ochrony zdrowia – mówi Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Żyjemy coraz dłużej, dlatego specjaliści intensywnie szukają odpowiedzi na pytanie: jak długo możemy żyć w zdrowiu, sprawności i niezależności? W Polsce osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły na koniec 2024 roku 26,6 proc. ludności – to blisko 10 mln osób. W 2012 roku było ich 20,9 proc., a na początku lat 90. zaledwie około 15 proc. Jednocześnie wydłuża się życie: w 2024 roku 60-letni mężczyzna miał przed sobą średnio jeszcze 19,8 roku życia, a kobieta – 24,5. To lata, których jakość w coraz większym stopniu zależy od profilaktyki, właściwego leczenia i zachowania sprawności. Właśnie na tym polu geriatria odgrywa szczególną rolę.
Dziesięć lat rozwoju
Historia wrocławskiej Kliniki rozpoczęła się w 2016 roku od dwóch ważnych decyzji: wprowadzenia geriatrii do programu nauczania studentów V roku kierunku lekarskiego UMW oraz wydzielenia oddziału geriatrycznego w strukturach Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego.
W tamtym czasie była to jedna z zaledwie kilku w Polsce wysokospecjalistycznych jednostek geriatrycznych działających na najwyższym poziomie referencyjności uniwersyteckiej
i szpitalnej.
Przez dekadę jednostka rozwinęła zakres działalności, a jej obecna nazwa – Klinika Geriatrii
i Chorób Wewnętrznych – odzwierciedla poszerzenie profilu leczniczego. Pacjenci mogą być przyjmowani nie tylko planowo, lecz także w trybie ostrym. To ważne w przypadku osób starszych, u których nagłe pogorszenie stanu zdrowia często nakłada się na kilka już istniejących schorzeń.
– Geriatria wymaga patrzenia szerzej niż przez pryzmat pojedynczej diagnozy. U starszego pacjenta choroby, przyjmowane leki, sprawność fizyczna i funkcje poznawcze wzajemnie na siebie wpływają. Naszym zadaniem jest rozpoznać te zależności i zaplanować leczenie, które będzie służyło człowiekowi, a nie tylko odpowiadało na wynik badania – podkreśla prof. dr hab. Małgorzata Sobieszczańska, kierownik Katedry i Kliniki Geriatrii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego i Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Nie tylko leczyć. Pomagać zachować samodzielność
W geriatrii sukces terapeutyczny nie zawsze oznacza zastosowanie kolejnego leku czy wykonanie następnej procedury. Równie ważne może być ograniczenie liczby przyjmowanych preparatów, zapobieganie majaczeniu, ochrona funkcji poznawczych czy utrzymanie możliwie dużej sprawności fizycznej.
Dlatego w opiece nad pacjentami zespół Kliniki zwraca uwagę nie tylko na rozpoznanie choroby, ale także na codzienne funkcjonowanie seniora. Ważne pytania dotyczą m.in. tego, czy pacjent będzie mógł bezpiecznie wrócić do domu, jaką samodzielność uda się zachować oraz jak przygotować rodzinę do dalszej opieki.
Klinika, która wychodzi poza szpital
Praca z seniorami nie kończy się na oddziale. Zespół współpracuje z towarzystwami naukowymi
i lekarskimi, uniwersytetem trzeciego wieku, fundacjami działającymi na rzecz osób starszych oraz Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego. Lekarze angażują się w popularyzację wiedzy o zdrowiu osób starszych – w mediach społecznościowych, prasie, radiu i telewizji.
Klinika potrafi też mówić o starzeniu językiem, który wychodzi daleko poza medyczną terminologię. W 2026 roku jej zespół zainicjował kampanię „Na niebiesko widać więcej”, zachęcającą do patrzenia na osoby starsze nie przez pryzmat choroby i ograniczeń, ale ich doświadczenia, aktywności i indywidualności. Niebieskie okulary stały się symbolem uważniejszego spojrzenia na seniorów – a także sprzeciwu wobec ageizmu.
W kampanii lekarze przywołują historie seniorów, które trudno byłoby zmieścić w stereotypowym obrazie starości: 90-latki biegającej i zdobywającej medale, 100-latki, która zdecydowała się na skok ze spadochronem, czy 97-letniego mężczyzny prowadzącego własny warsztat.
- Bo zmarszczki są skrytkami na wspomnienia – mówi prof. Małgorzata Sobieszczańska. - To właśnie takie historie pokazują, że zadaniem współczesnej geriatrii nie jest wyłącznie leczenie chorób wieku starszego.
Zachęcanie do udziału w kampanii również osób publicznych spoza środowiska medycznego, pokazuje nowoczesne podejście lekarzy z kliniki do edukacji zdrowotnej.
Jubileusz z perspektywą na przyszłość
Konferencja „Dekada Geriatrii”, która odbyła się 26 września na Wydziale Farmacji UMW, była okazją do spojrzenia na rozwój jednostki i wyzwania stojące przed współczesną geriatrią.
W programie znalazły się m.in. wystąpienie prof. Małgorzaty Sobieszczańskiej o stanie geriatrii
w Polsce, prezentacja działalności Kliniki, wykład prof. Ewy A. Jankowskiej „Żelazo – lek na długowieczność?” oraz wystawa „Portrety długiego życia – Pacjenci oczami lekarza”, poświęcona pacjentom w wieku 85+.
Wystawa portretów najstarszych pacjentów była szczególnym przypomnieniem, że za statystykami demograficznymi kryją się konkretne osoby, ich doświadczenia i historie, a wydłużające się życie nie jest wyłącznie wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia. Wystawa będzie prezentowana także na wrocławskim Rynku od 1 do 21 października.
Podczas jubileuszu prof. Małgorzata Sobieszczańska została uhonorowana medalem „Merito de Wratislavia” – „Zasłużony dla Wrocławia”, który wręczył jej prezydent miasta. Wyróżnienie to stanowiło dodatkowy, osobisty akcent uroczystości i wyraz uznania dla jej zaangażowania
w rozwój geriatrii oraz działalność na rzecz seniorów.
Działalność Kliniki pokazuje, że nowoczesna geriatria to połączenie wiedzy medycznej, uważności i odpowiedzialności za jakość życia. A jej motto – „Nie dodawajmy lat do życia, ale życia do lat” – pozostaje aktualne nie tylko dla lekarzy i pacjentów, lecz dla całego starzejącego się społeczeństwa.
|
|
Od pionierskich operacji noworodków do chirurgii małoinwazyjnej. 70 lat Kliniki Chirurgii i Urologii Dziecięcej USK we Wrocławiu |
|
Wrocław, 24 września.2026 r.
Od pionierskich operacji noworodków do chirurgii małoinwazyjnej. 70 lat Kliniki Chirurgii i Urologii Dziecięcej USK we Wrocławiu
Siedem dekad rozwoju chirurgii dziecięcej, tysiące leczonych pacjentów i rozwiązania, które zmieniały standardy leczenia wad wrodzonych. Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu obchodzi jubileusz 70-lecia powołania. Od początku swojej działalności rozwija specjalistyczne leczenie dzieci, szczególnie pacjentów z wadami wrodzonymi, chorobami układu moczowego i nowotworami. Dziś jest jednym z wiodących ośrodków chirurgii dziecięcej w Polsce i europejskim ośrodkiem referencyjnym w zakresie rzadkich wad wrodzonych.
Klinika została powołana decyzją ministra zdrowia w październiku 1955 r. jako czwarta klinika chirurgii dziecięcej w Polsce. Jej pierwszym kierownikiem był dr Adam Michejda. Od 2008 r. Kliniką kieruje prof. dr hab. n. med. Dariusz Patkowski, który jest związany z jednostką od 1986 r.
Dziś Klinika obejmuje działalność z zakresu chirurgii, urologii i onkologii dziecięcej, a także wybranych procedur neurochirurgicznych, ortopedycznych, traumatologicznych i chirurgii plastycznej. Szczególne miejsce zajmuje leczenie wad wrodzonych, również u noworodków wymagających operacji w pierwszych dniach życia. Aktualnie ponad 30 proc. zabiegów wykonywanych w Klinice stanowią procedury endoskopowe.
Od operacji noworodków do chirurgii małoinwazyjnej
Historia Kliniki jest związana z rozwojem nowoczesnej chirurgii dziecięcej w Polsce. Jednym z najważniejszych obszarów działalności od początku jej istnienia była chirurgia noworodka, w tym leczenie zarośnięcia przełyku – ciężkiej wady wrodzonej wymagającej pilnego leczenia operacyjnego.
Wrocławski ośrodek przez lata rozwijał metody leczenia tych pacjentów, stopniowo przechodząc od klasycznych operacji do technik małoinwazyjnych. Prof. Dariusz Patkowski wraz z zespołem jako pierwszy w Polsce wykonał torakoskopowe zespolenie przełyku u noworodka z zarośnięciem przełyku. Doświadczenie zdobywane przez kolejne lata sprawiło, że Klinika stała się jednym z najbardziej doświadczonych ośrodków leczenia tej wady, a doświadczenie ośrodka wykorzystywane jest także poza Polską. Prof. Patkowski wykonywał tego typu operacje i prowadzi szkolenia dla lekarzy w wielu krajach.
– Jubileusz jest dobrą okazją, żeby spojrzeć na Klinikę nie tylko przez pryzmat jej historii, ale przede wszystkim ludzi, którzy przez siedem dekad budowali jej doświadczenie. To doświadczenie jest dziś bardzo ważne, bo chirurgia dziecięca wymaga nie tylko nowoczesnego sprzętu i technologii, ale także wiedzy zespołu, której nie da się zdobyć w krótkim czasie. Naszym zadaniem jest łączyć to, co wypracowały poprzednie pokolenia, z nowymi metodami leczenia i potrzebami współczesnych pacjentów – mówi Beata Freier , dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Laparoskopia, urologia i leczenie onkologiczne
Rozwój Kliniki to także wprowadzanie kolejnych technik małoinwazyjnych. Już w latach 90. we Wrocławiu wykonywano pierwsze zabiegi laparoskopowe u dzieci. Dziś chirurgia endoskopowa jest jednym z charakterystycznych elementów działalności Kliniki i obejmuje m.in. leczenie przepuklin pachwinowych oraz skomplikowane rekonstrukcje w przypadku wad wrodzonych.
Ważnym obszarem pozostaje również urologia dziecięca. Klinika prowadzi diagnostykę i leczenie zaburzeń funkcji dróg moczowych, wykorzystuje techniki zarówno endoskopowe, jak i wspomniane wcześniej laparoskopowe oraz zajmuje się leczeniem złożonych wad układu moczowego.
Drugim istotnym kierunkiem jest chirurgia onkologiczna dzieci i młodzieży. Kompleksowa opieka nad najmłodszymi pacjentami wymaga współpracy wielu specjalistów, a zaplecze Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego pozwala łączyć leczenie chirurgiczne z diagnostyką i terapiami prowadzonymi w innych jednostkach szpitala.
Wrocławskie doświadczenie w europejskiej sieci
Doświadczenie Kliniki zostało dostrzeżone także na poziomie europejskim. Jednostka należy do ERNICA – European Reference Network for rare Inherited and Congenital Anomalies, europejskiej sieci ośrodków zajmujących się rzadkimi wadami dziedzicznymi i wrodzonymi. Włączenie do sieci było potwierdzeniem kompetencji ośrodka w zakresie diagnostyki i leczenia złożonych wad wrodzonych.
Prof. Dariusz Patkowski: największa zmiana dokonała się w sposobie myślenia o dziecku
Siedem dekad historii Kliniki to czas ogromnego rozwoju medycyny, technologii i technik operacyjnych. Jednak zdaniem prof. Dariusza Patkowskiego, kierującego Katedrą i Kliniką Chirurgii i Urologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, najważniejsza zmiana nie dotyczy wyłącznie sprzętu. Dokonała się przede wszystkim w sposobie myślenia o małym pacjencie i jego rodzinie.
– To jest zmiana, której nie można opisać jednym słowem. Zmieniło się wszystko. Oczywiście ogromny postęp dokonał się w zakresie sprzętu, ale przede wszystkim zmieniła się mentalność ludzi. Dziecko nie jest przedmiotem, tylko podmiotem naszej działalności. Dziś w procesie leczenia uczestniczy cała rodzina, a komfort pobytu dziecka w szpitalu ma znaczenie dla przebiegu leczenia. Byłem świadkiem tej rewolucji – podkreśla prof. Dariusz Patkowski.
Profesor przypomina, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu standardy pobytu dziecka w szpitalu były zupełnie inne: mały pacjent pozostawał w oddziale bez stałej obecności rodziców, a kontakt z rodziną był bardzo ograniczony. Dziś obecność bliskich i partnerskie traktowanie pacjenta są integralną częścią opieki. Równolegle zmieniła się sama chirurgia – od kolejnych generacji sprzętu, przez rozwój technik endoskopowych, aż po chirurgię robotyczną.
– Pojawienie się endoskopii zrewolucjonizowało technikę zabiegów operacyjnych. Dzisiaj mamy roboty, a przyszłość trudno przewidzieć. Myślę jednak, że będziemy zmierzać w stronę coraz mniejszych, bardziej samodzielnych urządzeń, które będzie można wprowadzać do wnętrza organizmu i które będą wspierały leczenie, być może również z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – mówi prof. Patkowski.
Na pytanie o to, co przez lata budowało wyjątkowość i rozpoznawalność wrocławskiej Kliniki, profesor odpowiada jednoznacznie: ludzie. Wskazuje na ciągłość szkoły chirurgicznej, szacunek dla pacjenta, odpowiedzialność za niego oraz gotowość do poszukiwania nowych rozwiązań. Ważną rolę odegrały również kontakty międzynarodowe i otwartość na doświadczenia innych ośrodków.
– Miałem szczęście być uczniem profesora Czernika, który wpoił nam zasady niezmienne do dziś: przede wszystkim szacunek dla pacjenta i odpowiedzialność za niego. Drugą rzeczą była otwartość na nowości i gotowość do podążania drogami mniej uczęszczanymi. To nie jest łatwe, bo najprościej iść za schematem, ale wtedy się nie rozwijamy. Wykorzystaliśmy szanse, jakie dawał dynamiczny rozwój chirurgii, nawiązaliśmy międzynarodową współpracę i dzięki temu Klinika jest dziś rozpoznawalnym ośrodkiem chirurgii endoskopowej nie tylko w Polsce i Europie, ale także na świecie – podkreśla prof. Dariusz Patkowski.
Jubileusz 70-lecia jest dla profesora także okazją do spojrzenia w przyszłość. Za miarę sukcesu kolejnej dekady uznaje nie tylko dalszy rozwój technologiczny, lecz również przekazanie Kliniki następnemu pokoleniu lekarzy.
– Jeżeli będę miał godnego następcę – a taką mam nadzieję – który będzie kontynuował tę drogę i będzie lepszy niż jego nauczyciel, to będzie spełnienie moich marzeń – mówi prof. Patkowski.
Dla kierownika Kliniki jubileusz ma również wymiar osobisty.
– Najcenniejsze jest dla mnie to, że nie zmarnowałem tych czterdziestu lat. Klinika jest dziś ośrodkiem, który się liczy. Dałem z siebie naprawdę bardzo dużo i cieszę się, że zaowocowało to sukcesem, który dzisiaj możemy wspólnie świętować – podsumowuje prof. Dariusz Patkowski.
Wiedza przekazywana kolejnym pokoleniom
Klinika jest jednocześnie miejscem leczenia, nauki i kształcenia przyszłych lekarzy. Prowadzi zajęcia dydaktyczne dla studentów, szkolenia specjalizacyjne i kursy z zakresu chirurgii dziecięcej, urologii, chirurgii onkologicznej oraz chirurgii endoskopowej. Rozwijana jest także działalność naukowa dotycząca m.in. wad wrodzonych i ich uwarunkowań.
Wrocławskie doświadczenie w leczeniu zarośnięcia przełyku stało się również podstawą działalności edukacyjnej i naukowej. Prof. Dariusz Patkowski jest autorem i współautorem publikacji oraz opracowań dotyczących tej wady, a doświadczenia zespołu wykorzystywane są w szkoleniu studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu oraz lekarzy w Polsce i za granicą.
Klinika z myślą o kolejnych latach
Obchodzony jubileusz jest momentem podsumowania dorobku kilku pokoleń lekarzy, pielęgniarek, pracowników medycznych i administracyjnych, którzy przez lata tworzyli Klinikę. Jednocześnie jej działalność pokazuje, jak bardzo zmieniła się chirurgia dziecięca – od pionierskich operacji wykonywanych przy ograniczonych możliwościach technologicznych do precyzyjnych zabiegów małoinwazyjnych wykonywanych także u noworodków.
Dziś Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej USK przy ul. Borowskiej 213 pozostaje ośrodkiem, do którego trafiają dzieci z Dolnego Śląska i innych regionów Polski, w szczególności pacjenci wymagający wysokospecjalistycznego leczenia wad wrodzonych. Jej działalność łączy trzy obszary: leczenie, rozwój naukowy i kształcenie kolejnych pokoleń specjalistów.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Biuro Prasowe | tel. 71 733 10 52; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Laur Wrocławia dla Kliniki USK we Wrocławiu. Wyróżnienie za lata pracy na rzecz dzieci z chorobami nowotworowymi |
|
Laur Wrocławia dla Kliniki USK we Wrocławiu. Wyróżnienie za lata pracy na rzecz dzieci z chorobami nowotworowymi
Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, której siedziba znana jest jako Przylądek Nadziei, została uhonorowana Laurem Wrocławia. Wyróżnienie przyznawane przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia jest wyrazem uznania dla działalności Kliniki i jej zespołu, który od lat leczy dzieci z chorobami nowotworowymi, hematologicznymi, immunologicznymi i metabolicznymi.
Uroczyste wręczenie nagrody odbyło się 22 września w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu. W imieniu Kliniki wyróżnienie odebrał jej kierownik, prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kałwak.
Klinika, której siedziba znana jest jako Przylądek Nadziei, jest dziś jednym z najważniejszych ośrodków pediatrycznej hematologii, onkologii i transplantologii w Polsce. W obecnej siedzibie przy ul. Borowskiej 213 działa od 2015 roku. W ciągu dekady pomoc otrzymało tu ponad 9 tysięcy dzieci z całej Polski. W tym czasie wykonano również około 800 przeszczepień krwiotwórczych komórek macierzystych u dzieci.
Pacjenci trafiają do Wrocławia z różnych części kraju – m.in. z Suwałk, Olsztyna czy Krosna. Jak podkreśla prof. Krzysztof Kałwak, Klinika od lat przyjmuje dzieci nie tylko z Wrocławia i Dolnego Śląska, ale z całej Polski, a także pacjentów spoza kraju.
– To wyróżnienie jest przede wszystkim docenieniem pracy całego zespołu Kliniki – lekarzy, pielęgniarek, diagnostów, terapeutów, psychologów, pracowników administracji i wszystkich osób, które każdego dnia tworzą system opieki nad naszymi pacjentami. Leczenie dzieci z chorobami nowotworowymi i rzadkimi wymaga współpracy wielu specjalistów i zaplecza całego szpitala. Cieszymy się, że nasza działalność po raz kolejny została zauważona, tym razem również w szerszym, miejskim wymiarze – mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kałwak, kierownik Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej USK we Wrocławiu.
Kompleksowa opieka i nowoczesne leczenie
Ośrodek zapewnia kompleksową diagnostykę i leczenie dzieci z chorobami nowotworowymi, ciężkimi chorobami hematologicznymi, wrodzonymi niedoborami odporności oraz wybranymi chorobami rzadkimi. W jego strukturze działają m.in. Oddział Kliniczny Pediatrii i Onkologii dla Dzieci, Oddział Kliniczny Immunologii, Przeszczepiania Szpiku i Terapii Genowej, Oddział Kliniczny Onkologii i Hematologii Dziecięcej z Pododdziałem Wzmożonego Nadzoru, Bank Komórek Krwiotwórczych oraz Pracownia Cytogenetyki.
Rozwój ośrodka to nie tylko większa liczba leczonych pacjentów i wykonywanych procedur. Obecna siedziba stworzyła również warunki do prowadzenia najbardziej zaawansowanych terapii, wymagających specjalistycznej infrastruktury, zaplecza transplantacyjnego i doświadczenia całego zespołu.
Jednym z obszarów, który w ostatnich latach szczególnie zmienił możliwości leczenia pacjentów Kliniki, są nowoczesne terapie komórkowe i genowe.
Przylądek Nadziei Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu był pierwszym ośrodkiem w Polsce certyfikowanym do stosowania terapii CAR-T u dzieci i młodych dorosłych z oporną lub nawrotową ostrą białaczką limfoblastyczną. Pierwszą terapię CAR-T w Klinice zastosowano 3 marca 2020 roku. Do końca 2025 roku terapię tę zastosowano u ponad 50 pacjentów pediatrycznych.
Klinika rozwija także leczenie ciężkich i rzadkich chorób z wykorzystaniem terapii genowych. Równolegle prowadzona jest działalność naukowa oraz udział w badaniach i międzynarodowych projektach dotyczących nowych metod terapii. Rozwijane są rozwiązania z zakresu terapii komórkowych i genowych, a także leczenia chorób rzadkich i ultrarzadkich.
Jednym z kierunków dalszego rozwoju jest utworzenie w Klinice europejskiego centrum doskonałości zajmującego się leczeniem chorób rzadkich i ultrarzadkich z wykorzystaniem terapii komórkowych. USK informował również o przygotowaniach do rozszerzenia możliwości leczenia o terapię genową leukodystrofii metachromatycznej.
Nauka i rozwój nowych terapii
Leczenie pacjentów jest ściśle powiązane z działalnością naukową i udziałem Kliniki w badaniach oraz międzynarodowych projektach dotyczących nowych metod terapii. Współpraca naukowa umożliwia rozwijanie i wdrażanie kolejnych rozwiązań z zakresu terapii komórkowych i genowych oraz tworzenie nowych możliwości leczenia chorób rzadkich i ultrarzadkich.
Rozwój nowoczesnych terapii wymaga ścisłej współpracy klinicystów, transplantologów, immunologów, biologów molekularnych, diagnostów i innych specjalistów. Dzięki połączeniu kompetencji klinicznych i naukowych ośrodek może nie tylko stosować dostępne innowacyjne metody leczenia, ale także uczestniczyć w ich dalszym rozwoju.
Ważną częścią działalności placówki pozostaje również opieka nad pacjentami po zakończeniu intensywnego leczenia. Ośrodek prowadzi m.in. poradnię przeszczepową i poradnię ozdrowieńców oraz zapewnia wsparcie psychologiczne dzieciom i ich rodzinom. Funkcjonuje tu również hotel dla rodziców pacjentów przyjeżdżających do Wrocławia z innych części Polski.
Laur Wrocławia dla całego zespołu
Laur Wrocławia przyznawany jest przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia za zasługi dla miasta i jego mieszkańców. Tegoroczne wyróżnienie ma szczególny charakter – w związku z jubileuszem Towarzystwa przyznano pięć Laurów. Kapituła wybierała laureatów spośród zgłoszeń dotyczących osób i instytucji działających we Wrocławiu.
W przypadku Kliniki wyróżnienie odnosi się do działalności całego zespołu, który od dziesięcioleci rozwija we Wrocławiu pediatryczną hematologię, onkologię i transplantologię, a jednocześnie zapewnia leczenie pacjentom z całej Polski.
– Laur Wrocławia traktujemy jako wyróżnienie dla całego zespołu i wszystkich osób, które przez lata budowały Klinikę. To także zobowiązanie, by nadal rozwijać możliwości leczenia dzieci i wprowadzać do Polski najnowocześniejsze terapie. Chcemy, aby pacjenci z najcięższymi i najrzadszymi chorobami mogli otrzymywać skuteczne leczenie w Polsce, blisko swoich rodzin, żeby komórki podróżowały, a pacjent pozostał w domu, czyli w USK – podkreśla prof. Krzysztof Kałwak.
Historia Kliniki pokazuje, jak zmieniały się możliwości leczenia dzieci – od pierwszego oddziału hematologii dziecięcej na Dolnym Śląsku, przez rozwój transplantologii, po współczesne terapie komórkowe i genowe. Kolejne etapy rozwoju koncentrują się na zwiększaniu dostępności zaawansowanych terapii, działalności naukowej oraz tworzeniu warunków do leczenia pacjentów z najrzadszymi chorobami.
|
|
Nawet 200 pacjentów na dobę. Jak działa triage, czas oczekiwania i powody dużego obciążenia oddziałów ratunkowych w Polsce |
Nawet 200 pacjentów na dobę. Jak działa triage, czas oczekiwania i powody dużego obciążenia oddziałów ratunkowych w Polsce
Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR) nie działa jak zwykła przychodnia, w której pacjenci są przyjmowani według kolejności przyjścia. Zespół SOR Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu (USK) mierzy się z dużą liczbą pacjentów sięgającą nawet 200 osób w ciągu doby. Wśród nich są zarówno przypadki bezpośredniego zagrożeniu życia oraz pacjenci wymagający pilnej diagnostyki, ale także osoby, których stan pozwala na oczekiwanie na pomoc lub zaopiekowanie w placówce Podstawowej Opieki Zdrowotnej. O tym, kto zostanie przyjęty jako pierwszy, decyduje przede wszystkim stan zdrowia.
Szpitalny Oddział Ratunkowy Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu należy do najbardziej obciążonych oddziałów ratunkowych w regionie. Skala jego działalności wynika m.in. z profilu samego szpitala. USK we Wrocławiu jest największym wielospecjalistycznym ośrodkiem w regionie i pełni funkcję regionalnego Centrum Urazowego. Trafiają tu pacjenci z najcięższymi, często wielonarządowymi urazami, wymagający jednoczesnego zaangażowania specjalistów z różnych dziedzin medycyny.
Do SOR trafiają również pacjenci transportowani przez zespoły ratownictwa medycznego oraz Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Jednocześnie oddział przyjmuje osoby, które zgłaszają się samodzielnie. Każda z tych osób wymaga indywidualnej oceny, a część pacjentów po diagnostyce kierowana jest do dalszego leczenia na jednym z klinicznych oddziałów szpitala.
Skala działalności znacząco wzrosła w ostatnich latach. Na początku funkcjonowania SOR przy ul. Borowskiej specjaliści przyjmowali około 15–20 tys. pacjentów rocznie. Obecnie liczba ta jest około trzykrotnie większa.
Dlaczego pacjent czasami długo czeka?
Jednym z najczęstszych nieporozumień dotyczących funkcjonowania SOR jest przekonanie, że pacjenci są przyjmowani zgodnie z kolejnością przybycia. Co istotne, na SOR nie obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten pierwszy”.
Każdy pacjent przechodzi tzw. triage, czyli medyczną kwalifikację pacjentów według pilności udzielenia pomocy. Wstępnej oceny dokonuje przeszkolony personel medyczny – pielęgniarka, ratownik medyczny lub lekarz. Pod uwagę brane są m.in. objawy, parametry życiowe, poziom świadomości oraz ogólny stan pacjenta.
Na tej podstawie pacjent otrzymuje odpowiednią kategorię pilności. Obowiązujący system wykorzystuje pięć kolorów: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony i niebieski. Pacjent zakwalifikowany jako czerwony wymaga natychmiastowej pomocy, natomiast osoby z niższymi kategoriami pilności mogą bezpiecznie oczekiwać dłużej.
Oznacza to, że osoba, która przyjechała później, może zostać przyjęta przed pacjentem oczekującym dłużej, jeżeli jej stan zdrowia wskazuje na większe zagrożenie.
Co dzieje się z pacjentem po triage?
Triage jest dopiero początkiem procesu. Po wstępnej ocenie pacjent trafia do odpowiedniej ścieżki diagnostycznej. Lekarz może zlecić badania laboratoryjne, diagnostykę obrazową, konsultacje specjalistyczne lub obserwację, wszystko w zależności od indywidualnej sytuacji danej osoby.
W zależności od wyniku diagnostyki pacjent może zostać wypisany do domu, skierowany na dalsze leczenie w jednym z oddziałów szpitalnych albo – jeżeli wymaga tego jego stan i profil leczenia – przetransportowany do innej specjalistycznej placówki.
Dlatego liczba osób znajdujących się na SOR nie oznacza wyłącznie liczby pacjentów oczekujących na lekarza. Część z nich jest już diagnozowana, ma wykonywane badania, oczekuje na wyniki lub znajduje się pod obserwacją.
Nie każdy problem zdrowotny wymaga SOR
Istotnym elementem obciążenia oddziału jest również liczba osób, których stan zdrowia nie wymaga interwencji medycyny ratunkowej. Wyniki badań obserwacyjnych ze szpitalnych oddziałów ratunkowych na świecie wskazują, że około 30 proc. wizyt nie wymaga interwencji oddziału ratunkowego i nie powinna być zrealizowana właśnie tam. Obserwacje te są zgodne z doświadczeniem zespołów SOR.
Niejeden raz słyszymy, że ktoś na SOR-ze czekał kilkanaście godzin, ale wszystko zależne jest od stanu chorego. Od zarejestrowania do pierwszego kontaktu z lekarzem nie mijają więcej niż dwie godziny. Trzeba pamiętać, że już na samym początku wykonywany jest wspomniany wcześniej triage.
Duża liczba pacjentów to także bardzo różne przypadki
Praca SOR jest szczególna również dlatego, że w jednym czasie personel może zajmować się pacjentami o zupełnie różnym stopniu zagrożenia. Na oddział mogą jednocześnie trafiać osoba z ciężkim urazem wielonarządowym, pacjent z podejrzeniem udaru, osoba z ostrymi objawami kardiologicznymi oraz pacjent, którego stan wymaga diagnostyki, ale nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia.
W przypadku niektórych pacjentów konieczne jest natychmiastowe zaangażowanie wielu specjalistów. Przykładem jest leczenie ostrego udaru. W USK SOR rozpoczyna przygotowania do przyjęcia pacjenta już na etapie przedszpitalnym, a w ostrym leczeniu może uczestniczyć nawet około 10 osób. Dzięki usprawnieniu organizacji diagnostyki czas procedury ratującej zdrowie i życie pacjentów z udarem został w USK skrócony o 37 proc.
– USK jest największym wielospecjalistycznym szpitalem w regionie, z bardzo szerokim zapleczem diagnostycznym i dostępem do specjalistów wielu dziedzin. Trafiają do nas zarówno pacjenci w najcięższych stanach, przywożeni przez zespoły ratownictwa medycznego i transportem lotniczym, jak i osoby zgłaszające się samodzielnie. Wielu pacjentów świadomie wybiera właśnie nasz SOR ze względu na możliwości diagnostyczne i specjalistyczne szpitala. To również przekłada się na skalę obciążenia oddziału. Część osób po przeprowadzeniu niezbędnej diagnostyki i udzieleniu pomocy może wrócić do domu, inni wymagają dalszego, często złożonego leczenia i są kierowani do odpowiednich klinik USK – mówi dr Jadwiga Witek, rzeczniczka prasowa USK we Wrocławiu.
SOR musi być gotowy na sytuacje, których nie da się zaplanować
Charakter medycyny ratunkowej oznacza konieczność utrzymywania gotowości do przyjęcia pacjentów w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego niezależnie od aktualnego obciążenia oddziału.
Dlatego SOR nie może funkcjonować wyłącznie w oparciu o zasadę „kolejki”. Priorytetem zawsze jest pacjent, którego stan wymaga najszybszej pomocy. Taki sposób organizacji pracy ma zapewnić, że osoba w bezpośrednim zagrożeniu życia otrzyma pomoc przed pacjentem, którego stan pozwala na bezpieczne oczekiwanie.
SOR to praca zespołowa
Podczas jednego 12-godzinnego dyżuru na SOR USK pracuje wieloosobowy zespół w tym lekarze, pielęgniarki i ratownicy medyczni. Ich zadaniem jest jednoczesne prowadzenie triage, diagnostyki, leczenia, obserwacji pacjentów oraz reagowanie na nagłe sytuacje.
Każdy pacjent wymaga oceny, a pacjenci w najcięższym stanie mogą wymagać zaangażowania wielu członków personelu i specjalistów różnych dziedzin.
Właśnie dlatego czas oczekiwania na SOR nie zawsze można oceniać wyłącznie na podstawie liczby osób znajdujących się przed wejściem do gabinetu. Najważniejsze jest to, że kolejność udzielania pomocy wynika ze stanu zdrowia pacjentów i ich kategorii pilności, a nie z godziny przybycia do szpitala, a zasady świadczeń opierają się zawsze na najbardziej aktualnej wiedzy medycznej i nowoczesnych technikach diagnostyki i leczenia.
Dane dotyczące zbędnych wizyt na SOR ze świata - przegląd literatury:
Wiele badań szacuje, że duży, choć bardzo zróżnicowany odsetek wizyt na SOR/ED nie wymaga pilnej opieki i mógłby być zaopatrzony w innym trybie (POZ, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, punkty nocnej pomocy). Zakresy szacunków wahają się od kilku do niemal 90% w zależności od definicji „nieurgentności” i metodologii.
Kluczowe publikacje i wyniki:
- Uscher-Pines i wsp. (Am J Manag Care, 2013) – przegląd systematyczny 26 badań z USA: średni odsetek wizyt uznanych za nieurgentne wynosił 37% (zakres 8–62%).[1]
- Gonçalves-Bradley i wsp. (Cochrane, 2018) – przegląd systematyczny dot. lekarzy POZ/pielęgniarek w ED: cytowane badania podają rozpiętość 6,7–89% wizyt jako możliwych do zaopatrzenia w mniej specjalistycznych warunkach.[2] [2]
- O'Keeffe i wsp. (PLoS One, 2018) – analiza retrospektywna 3,67 mln wizyt w Anglii (HES A&E): 15,1% wizyt sklasyfikowano jako nieurgentne, częściej u młodszych dorosłych i poza godzinami pracy POZ.
[3]
- Leshinski i wsp. (BMC Health Serv Res, 2026) – ogólnokrajowa analiza 2,8 mln wizyt typu "treat-and-release" w Izraelu: około połowy (47–52%) wizyt zakończonych wypisem sklasyfikowano jako potencjalnie nieurgentne, stabilnie w latach 2018–2022, nawet w okresie pandemii.[4]
[4]
- Ausserhofer i wsp. (BMC Emerg Med, 2026, Włochy) – nieurgentne wizyty stanowią ok. 14–40% wszystkich wizyt na ED, z francuskim badaniem krajowym (734 SOR) wskazującym 13,5–27,4% wizyt „nieodpowiednich”; niektórzy autorzy podają nawet do 90%.
[5]
- Unwin i wsp. (PLoS One, 2020, Australia) – 7-letnia analiza danych regionalnego ED: 54,1% wszystkich zgłoszeń miało charakter nieurgentny, z nadreprezentacją osób z obszarów najbardziej defaworyzowanych (36,8%) i osób <25 r.ż. (41,1%).
[6]
- Tapia i wsp. (Mil Med, 2022) – retrospektywny przegląd amerykańskiego wojskowego ED: 56,7% wizyt zakwalifikowano jako „primary care eligible” (wypis do domu, bez TK/USG/MRI, leków dożylnych lub domięśniowych kontrolowanych).
[7]
- Mols i wsp. (FOCUS study, PLoS One, 2026) – ogólnokrajowe badanie typu „flashmob” w Holandii: ok. 40% wszystkich wizyt na ED i prawie połowa wizyt związanych z chorobą przewlekłą uznano za teoretycznie możliwe do zaopatrzenia poza ED, z czego 78% nadawało się do ostrej poradni ambulatoryjnej.
[8]
- Cummins i wsp. (BMC Health Serv Res, 2023, Irlandia) – konsensus kliniczny w wieloośrodkowym badaniu przekrojowym (BDBP census) potwierdza istotny odsetek prezentacji uznanych za "nieodpowiednie" dla ED.
[9]
- Ruxin i wsp. (JAMA Network Open, 2023, Kalifornia) – trend czasowy 2012–2022 pokazuje, że odsetek wizyt nieurgentnych zmniejszył się z ok. 7% do 2–3%, przy jednoczesnym wzroście udziału wizyt krytycznych, co sugeruje zmianę profilu pacjentów zgłaszających się do ED.[10]
[10]
- Magnusson i wsp. (BMC Emerg Med, 2021) – wśród pacjentów transportowanych przez zespoły ratownictwa medycznego, wypisanych bezpośrednio z ED, ponad jedna trzecia nie skorzystała z żadnych zasobów typowo szpitalnych (obrazowanie, konsultacje specjalistyczne, rozszerzone badania krwi).
[11]
Warto podkreślić zastrzeżenie metodologiczne widoczne konsekwentnie w tej literaturze: brak jednolitej definicji „nieurgentności” (kryteria triażu, potrzeba badań/hospitalizacji, czas oczekiwania, subiektywna percepcja pacjenta) tłumaczy ogromną rozpiętość wyników (od kilku do prawie 90%).
[2]
Ponadto część analiz retrospektywnych ocenia „możliwość przekierowania” dopiero po pełnej diagnostyce w ED, co może zawyżać odsetek pozornie „niepotrzebnych” wizyt.[8][8]
Najsilniejszym predyktorem nieurgentnego zgłoszenia jest młodszy wiek, samodzielne zgłoszenie się bez skierowania, niski status socjoekonomiczny oraz zgłoszenia poza godzinami pracy POZ.
[5]
[3]
[6]
[5]
References
Emergency Department Visits for Nonurgent Conditions: Systematic Literature Review. Uscher-Pines L, Pines J, Kellermann A, Gillen E, Mehrotra A. The American Journal of Managed Care.
Primary Care Professionals Providing Non-Urgent Care in Hospital Emergency Departments
Gonçalves-Bradley D, Khangura JK, Flodgren G, et al. The Cochrane Database of Systematic Reviews.
Characterising Non-Urgent Users of the Emergency Department (ED): A Retrospective Analysis of Routine ED Data.
O'Keeffe C, Mason S, Jacques R, Nicholl J. PloS One.
Multi-center retrospective analysis of potentially non-urgent emergency department visits in Israel using a nationwide dataset.
Leshinski R, Plakht Y, Farojeh AZ. BMC Health Services Research.
Factors associated with avoidable non-urgent emergency department visits in South Tyrol (Italy): a multicentre cross-sectional study.
Ausserhofer D, Zaboli A, Mahlknecht A, et al. BMC Emergency Medicine.
Socioeconomic Disadvantage as a Driver of Non-Urgent Emergency Department Presentations: A Retrospective Data Analysis.
Unwin M, Crisp E, Stankovich J, McCann D, Kinsman L. PloS One.
A Retrospective Review of Emergency Department Visits That May Be Appropriate for Management in Non-Emergency Settings.
Tapia AD, Howard JT, Bebo NL, et al. Military Medicine.
Chronic disease related emergency department presentations and potential for redirection to alternative acute care settings (“FOCUS” study): A nationwide flashmob study.
Mols EM, Körnmann MN, Haak HR, et al. PloS One.
Clinician consensus on “Inappropriate” presentations to the Emergency Department in the Better Data, Better Planning (BDBP) census: a cross-sectional multi-centre study of emergency department utilisation in Ireland.
Cummins NM, Barry LA, Garavan C, et al. BMC Health Services Research.
Trends by Acuity for Emergency Department Visits and Hospital Admissions in California, 2012 to 2022.
Ruxin T, Feldmeier M, Addo N, Hsia RY. JAMA Network Open.
Limited need for hospital resources among patients brought to hospital by the emergency medical services.
Magnusson C, Ryge H, Scott F, Herlitz J, Axelsson C. BMC Emergency Medicine.
|
|
Każda kropla ma znaczenie. USK we Wrocławiu i wrocławskie RCKiK przypominają o leku, którego nie da się wyprodukować |
|
Wrocław, 16.09.2026 r.
Każda kropla ma znaczenie. USK we Wrocławiu i wrocławskie RCKiK przypominają o leku, którego nie da się wyprodukować
Najbardziej skomplikowane operacje, leczenie pacjentów z nowotworami krwi, transplantacje, ratowanie osób po ciężkich urazach – w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu każdego dnia zespoły medyczne podejmują walkę o zdrowie i życie pacjentów w najcięższym stanie. Jednym z warunków powodzenia tego leczenia jest dostęp do krwi i jej składników. Dlatego USK wspólnie
z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu przypomina, jak ważne jest honorowe krwiodawstwo. Okazją jest 80-lecie RCKiK i jubileuszowa wystawa prezentowana przed szpitalem przy ul. Borowskiej.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu to największy na Dolnym Śląsku i jeden z najbardziej wysokospecjalistycznych ośrodków ochrony zdrowia w Polsce. Trafiają tu pacjenci wymagający leczenia, którego często nie można zapewnić w innych placówkach. To właśnie dlatego zapotrzebowanie na krew i jej składniki jest w USK tak duże.
– Nasi specjaliści każdego dnia podejmują decyzje i realizują procedury, których celem jest ratowanie zdrowia i życia. Krew jest niezbędna na blokach operacyjnych, w transplantologii, hematologii, onkologii czy w leczeniu pacjentów po najcięższych urazach. Za możliwościami współczesnej medycyny stoją nie tylko wiedza i doświadczenie personelu oraz nowoczesne technologie, ale również dawcy krwi. To dzięki nim ten bezcenny lek może być dostępny dokładnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebny – mówi Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Nawet najwyższe kompetencje specjalistów i najbardziej zaawansowane wyposażenie nie wystarczą, jeśli w decydującym momencie zabraknie krwi. Jej bezpieczny zapas jest jednym z podstawowych warunków skutecznego leczenia – podkreśla.
W USK funkcjonują m.in. dwie kliniki zajmujące się leczeniem chorób krwi i nowotworów hematologicznych – dla dorosłych oraz dla dzieci. W Klinice Hematologii, Nowotworów Krwi
i Transplantacji Szpiku USK przez cały rok, każdego dnia przetaczanych jest kilkanaście jednostek koncentratu krwinek czerwonych i innych preparatów krwi. W przypadku pacjentów z uszkodzonym szpikiem transfuzje mogą być konieczne do czasu, aż ich organizm odzyska zdolność samodzielnego wytwarzania komórek krwi.
Podobnego zabezpieczenia wymagają najmłodsi pacjenci Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii
i Hematologii Dziecięcej, znanej też jako Przylądek Nadziei Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Dla dzieci leczonych z powodu ciężkich chorób krwi i nowotworów odpowiednio przygotowane składniki krwi są często nieodłącznym elementem terapii. Warto zaznaczyć, że szczególną grupą składników krwi, stanowiącą często podstawę codziennym terapii pacjentów
z chorobami hematologicznymi, są preparaty płytek krwi. Są one preparatami deficytowymi ze względu na bardzo krótki okres ważności, tj. tylko 5 dni. Tak więc tylko dzięki dawcom regularnie oddającym krew, w tym również płytki krwi, można zachować ciągłość leczenia tą grupą składników krwi.
Zarówno mali, jak i dorośli pacjenci często wymagają wielokrotnych transfuzji w trakcie terapii.
Krew potrzebna także wtedy, gdy liczą się minuty
Szpital przy ul. Borowskiej 213 we Wrocławiu pełni również funkcję jedynie w regionie Centrum Leczenia Urazów Wielonarządowych i Mnogich. Do placówki trafiają pacjenci po najcięższych wypadkach i z rozległymi obrażeniami, którzy wymagają natychmiastowej diagnostyki, leczenia operacyjnego i często przetoczenia dużych ilości krwi oraz jej składników.
W takich sytuacjach nie ma możliwości czekania na donację. Krew musi być dostępna w szpitalnych bankach krwi tu i teraz.
Podobnie jest podczas najbardziej skomplikowanych operacji i transplantacji. W 2025 roku w USK przeprowadzono 50 transplantacji serca – najwięcej w Polsce wśród dorosłych pacjentów. Przy jednym zabiegu transplantacyjnym może być potrzebnych od kilku do kilkunastu litrów krwi i preparatów krwiopochodnych.
Szczególnie dobrze pokazuje to przykład jednoczasowej retransplantacji serca i transplantacji nerki przeprowadzonej w USK. Do tego typu zabiegów potrzebnych może być nawet kilkanaście jednostek koncentratu krwinek czerwonych oraz innych preparatów krwi. Aby przygotować taką ilość składników, konieczne są donacje od ponad 20 osób.
– To jest właśnie perspektywa, której często nie dostrzegamy, gdy mówimy o honorowym krwiodawstwie. Jedna donacja może pomóc w leczeniu kilku pacjentów, a przy najbardziej skomplikowanych zabiegach potrzebna jest krew pochodząca nawet od kilkudziesięciu dawców. Dzięki nim nasi specjaliści mogą zrobić wszystko, co z medycznego punktu widzenia jest konieczne, aby ratować zdrowie i życie pacjentów – tłumaczy Beata Freier.
Za każdym zabiegiem stoją dawcy
Krew jest wyjątkowym lekiem – nie można jej wyprodukować ani zastąpić technologią. Z donacji przygotowywane są m.in. koncentraty krwinek czerwonych, płytki krwi i osocze, wykorzystywane
w różnych obszarach medycyny.
W USK korzystają z nich zarówno pacjenci po ciężkich urazach i operacjach, jak i osoby leczone onkologicznie, hematologicznie czy transplantologicznie.
– Kiedy lekarz podejmuje decyzję o operacji, musi wiedzieć, że ma do dyspozycji nie tylko zespół i salę operacyjną, ale również odpowiednie zabezpieczenie krwi i jej składników. To jest bardzo ważny, a często wręcz krytyczny element całego procesu leczenia. Dlatego tak ważna jest nasza współpraca
z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa – dodaje Magdalena Pawlak-Mulawa, kierownik Pracowni Serologii Transfuzjologicznej z Bankiem Krwi USK we Wrocławiu.
Właśnie tę zależność pokazuje jubileuszowa wystawa RCKiK, która stanęła przed USK z okazji 80-lecia działalności Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu im. prof. dr. hab. Tadeusza Dorobisza.
Ekspozycja przedstawia osiem dekad historii krwiodawstwa na Dolnym Śląsku – od początków po współczesność. Pokazuje zmieniające się metody pobierania, badania, preparatyki i przechowywania krwi, ale przede wszystkim przypomina o ludziach: Honorowych Dawcach Krwi, pracownikach służby krwi i pacjentach.
– Za każdą jednostką oddanej krwi stoi człowiek, który bezinteresownie poświęca swój czas, aby pomóc komuś, kogo najczęściej nigdy nie pozna. Po drugiej stronie jest pacjent, dla którego ta decyzja może mieć ogromne znaczenie. Jubileusz 80-lecia jest dla nas okazją, aby podziękować kolejnym pokoleniom Honorowych Dawców Krwi i przypomnieć, że mimo ogromnego rozwoju medycyny krwi nadal nie można niczym zastąpić – podkreśla Jacek Blicharski, dyrektor RCKiK we Wrocławiu.
Kilka minut dla dawcy, bezcenny czas dla pacjenta
Zapotrzebowanie na krew jest stałe. Nie można jej zgromadzić raz na zawsze – zapasy muszą być systematycznie uzupełniane, a poszczególne składniki mają ograniczony czas przechowywania.
Dlatego tak ważne jest regularne oddawanie krwi, również wtedy, gdy nie ma akurat medialnych apeli o pomoc.
Krew można oddać w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu, w jego oddziałach terenowych, podczas akcji wyjazdowych oraz w krwiobusach.
Dawcą może zostać osoba w wieku 18–65 lat, ciesząca się ogólnie dobrym zdrowiem. Przed oddaniem krwi należy być wypoczętym, wyspanym, dobrze nawodnionym i zjeść lekki posiłek. Wystarczy zabrać ze sobą aktualny dokument tożsamości ze zdjęciem.
Oddanie krwi pełnej trwa średnio około 8 minut. Dla dawcy to kilka minut. Dla zespołu medycznego – możliwość działania. Dla pacjenta – czasem szansa na życie.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Biuro Prasowe | tel. 71 733 10 52; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Pierwszy dzwonek i ważna lekcja zdrowia. Eksperci USK we Wrocławiu o psychice, diecie i bezpieczeństwie dzieci |
|
Wrocław, 31.08.2026 r.
Pierwszy dzwonek i ważna lekcja zdrowia. Eksperci USK we Wrocławiu o psychice, diecie i bezpieczeństwie dzieci
Czego potrzebujesz, żeby dobrze się czuć i bezpiecznie przejść przez ten rok szkolny? Zdaniem specjalistów to pytanie może być dobrym początkiem nowego okresu edukacyjnego w polskich szkołach. Powrót do szkoły oznacza dla dzieci i młodzieży nie tylko nowe wyzwania edukacyjne. To także zmiana rytmu dnia, nowe sytuacje społeczne, presja związana z ocenami i oczekiwaniami otoczenia, a dla wielu uczniów również stosunkowo skomplikowana codzienna droga do szkoły. Początek roku szkolnego to dobry moment, by przypomnieć, że zdrowie dziecka obejmuje zarówno jego kondycję psychiczną, jak i fizyczną – a także poczucie bezpieczeństwa.
Dobre wyniki w nauce są ważne, ale nie powinny być jedyną miarą sukcesu dziecka. Presja związana z ocenami, porównywaniem się z rówieśnikami czy oczekiwaniami rodziców może stać się źródłem przewlekłego napięcia. Eksperci związani z edukacją i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazują, że presja związana z nauką jest jednym z czynników wpływających na dobrostan psychiczny młodych ludzi.
– Dziecko, które czuje się bezpieczne i ma poczucie, że może powiedzieć o swoich trudnościach, ma lepsze warunki do nauki i rozwoju. Warto więc rozmawiać nie tylko o tym, jak poszło na sprawdzianie, ale także o tym, jak dziecko się czuje, czego się obawia i co jest dla niego trudne – podkreśla Marcin Szczygieł, dyrektor Zespołu Szkół nr 17 we Wrocławiu prowadzący oddział szkolny w USK.
Warto zwracać uwagę na sygnały, które mogą wskazywać, że codzienne wymagania zaczynają dziecko przerastać. Mogą to być m.in. utrzymujące się rozdrażnienie, problemy ze snem, niechęć do szkoły, wycofanie z kontaktów z rówieśnikami, częste bóle brzucha lub głowy czy wyraźna zmiana zachowania.
Pomocne jest także oddzielenie oceny zachowania lub wyniku od oceny samego dziecka. Zamiast komunikatu „musisz mieć lepsze oceny”, warto zapytać: „co możemy zrobić, żeby było ci łatwiej?”. Dla młodego człowieka ważne jest przekonanie, że może popełniać błędy i nadal mieć wsparcie najbliższych.
Istotne jest, że w przypadku dzieci, które z powodu choroby trafiają pod często długoterminową opiekę Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, pobyt w szpitalu nie musi oznaczać przerwy w nauce. Na terenie USK zapewniony jest dostęp do dwóch placówek edukacyjnych, dzięki czemu dzieci mogą kontynuować naukę nawet podczas leczenia.
Drugie śniadanie zamiast „paliwa” z automatu
Powrót do szkoły to również powrót do regularnego rytmu posiłków. Odpowiednio skomponowane śniadanie i drugie śniadanie pomagają dostarczyć energii potrzebnej do nauki i aktywności w ciągu dnia. Warto przy tym pamiętać, że zdrowe odżywianie nie wymaga skomplikowanych jadłospisów ani całkowitego eliminowania słodyczy.
– Najważniejsza jest codzienna równowaga: warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, dobre źródła białka, woda zamiast słodzonych napojów oraz ograniczenie produktów wysoko przetworzonych i nadmiaru cukrów – tłumaczy mgr Aleksandra Gąbka, psychodietetyk i dietetyk kliniczny z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Stale podkreślamy, że nawyki żywieniowe kształtowane w dzieciństwie i okresie dorastania często pozostają z człowiekiem także w dorosłości. Dlatego warto od najmłodszych lat budować prawidłowe przyzwyczajenia, które pomagają m.in. ograniczać ryzyko otyłości i cukrzycy.
Jednym z nich jest regularne jedzenie śniadania. Dziecko powinno zjeść pierwszy posiłek jeszcze przed wyjściem do przedszkola czy szkoły. Pomijanie śniadania może sprzyjać nieregularnemu odżywianiu w ciągu dnia, a badania wskazują również, że nawyk rezygnowania z pierwszego posiłku może utrwalać się w późniejszych latach życia. Dlatego warto zadbać, aby śniadanie stało się stałym elementem porannej rutyny, nawet jeśli oznacza to prosty posiłek przygotowany w kilka minut.
Drugie śniadanie również nie musi być skomplikowane. Kanapka z pełnoziarnistego pieczywa z pastą twarogową, jajkiem lub innym źródłem białka, do tego warzywa i owoc – to prosty zestaw, który można przygotować w kilka minut. Dobrym rozwiązaniem są również jogurt naturalny z owocami i płatkami owsianymi czy pokrojone warzywa z hummusem. Warto wybierać jogurty naturalne zamiast słodzonych serków i deserów mlecznych, które mogą zawierać dużo cukrów prostych. W przypadku dzieci ich regularne spożywanie może znacząco zwiększać dzienne spożycie cukrów, dlatego lepiej sięgać po produkty bez dodatku cukru i samodzielnie uzupełniać je owocami.
Warto też zwrócić uwagę na to, ile posiłków dziecko faktycznie potrzebuje w ciągu dnia. Jeśli dziecko korzysta z obiadu w przedszkolu czy szkole, należy uwzględnić to w planowaniu posiłków w domu. Częstym błędem jest przygotowywanie lub zamawianie kolejnego, pełnego obiadu po powrocie dziecka do domu tylko dlatego, że rodzina sama je wtedy główny posiłek. W efekcie dziecko może w krótkim czasie zjeść dwa obfite obiady, co niepotrzebnie zwiększa kaloryczność całodziennej diety. W takich sytuacjach warto dostosować domowy posiłek do tego, co dziecko jadło wcześniej – może być on lżejszy i uzupełniać, a nie powielać wcześniejszy obiad.
Dobrym rozwiązaniem jest również przygotowywanie posiłków wspólnie z dzieckiem i pozwalanie mu współdecydować o tym, co znajdzie się w śniadaniówce. Dzięki temu łatwiej budować zdrowe nawyki bez poczucia, że zdrowe jedzenie jest narzuconym obowiązkiem.
Ważne jest również to, co dziecko pije. Woda powinna być podstawowym napojem w ciągu dnia. Słodzone napoje, także te określane jako „owocowe”, mogą dostarczać znacznych ilości cukru, dlatego warto traktować je raczej jako wyjątek niż codzienny element diety. Podobnie ze słodyczami i słonymi przekąskami – nie muszą całkowicie zniknąć z jadłospisu, ale dobrze, aby nie zastępowały pełnowartościowych posiłków.
Ruch nie musi oznaczać treningu
Ważnym elementem profilaktyki otyłości i chorób metabolicznych jest codzienna aktywność fizyczna. Nie każde dziecko musi uprawiać sport wyczynowo. Liczy się przede wszystkim regularny ruch dopasowany do wieku i możliwości dziecka.
Dobrym rozwiązaniem może być spacer lub rower w drodze do szkoły, jeśli pozwalają na to warunki i trasa jest bezpieczna. Po lekcjach warto zachęcać dziecko do aktywności, którą rzeczywiście lubi – jazdy na rowerze, pływania, tańca, gry w piłkę czy zabawy na świeżym powietrzu. Nawet wspólny rodzinny spacer może być wartościową formą ruchu.
Warto także ograniczać długie okresy siedzenia. Krótka przerwa na ruch po nauce, wyjście na zewnątrz zamiast kolejnej godziny przed ekranem czy aktywna zabawa z rodzeństwem mogą być prostymi sposobami na zwiększenie codziennej dawki ruchu.
Aktywność fizyczna przynosi korzyści nie tylko dla kondycji i utrzymania prawidłowej masy ciała. Ruch pomaga również rozładować napięcie, poprawia samopoczucie i może ułatwiać koncentrację. Dlatego warto traktować go nie jako dodatkowy obowiązek, ale jako naturalną część dnia dziecka.
Codzienna dawka aktywności fizycznej może zaczynać się już od dotarcia do szkoły. Część uczniów będzie korzystać z rowerów, hulajnóg czy innych osobistych środków transportu. Eksperci przypominają, by każdorazowo patrzeć na ten aspekt z uwzględnieniem ochrony zdrowia i życia.
– W ostatnich latach coraz częściej spotykamy się z poważnymi urazami powstałymi podczas jazdy na hulajnogach i rowerach. Część z nich jest konsekwencją nieprzestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa – zbyt dużej prędkości, nieprawidłowego korzystania ze sprzętu czy rezygnacji z kasku – podkreśla dr Grzegorz Gogolewski, lekarz z Szpitalnego Oddziału Ratunkowego USK we Wrocławiu. –Szczególnie w przypadku hulajnóg elektrycznych problemem bywa przekonanie, że jest to jedynie szybki i wygodny środek transportu, a nie pojazd, podczas korzystania z którego również można doznać bardzo poważnych obrażeń. Kask nie eliminuje ryzyka wypadku, ale może znacząco ograniczyć skutki urazu głowy. Dlatego bezpieczeństwo powinno być elementem każdej podróży do szkoły, a nie kwestią, o której przypominamy dopiero po wypadku.
Bezpieczeństwo powinno być ważniejsze niż pośpiech. Kask, sprawny sprzęt, znajomość zasad ruchu drogowego i zachowanie szczególnej ostrożności w pobliżu przejść dla pieszych i skrzyżowań to podstawowe elementy bezpiecznego dotarcia do szkoły. W przypadku młodszych dzieci warto wcześniej wspólnie przejść trasę i zwrócić uwagę na miejsca, w których trzeba zachować szczególną ostrożność.
Rodzice powinni pamiętać także o tym, że dziecko może być mniej doświadczonym uczestnikiem ruchu niż pozostali użytkownicy drogi. Najlepszą lekcją bezpieczeństwa pozostaje przykład dorosłych – przestrzeganie zasad przez rodziców i opiekunów kształtuje codzienne nawyki dziecka.
Profilaktyka chorób cywilizacyjnych nie zaczyna się od restrykcyjnej diety ani intensywnego treningu. Największe znaczenie mają codzienne nawyki powtarzane przez miesiące i lata. Regularne posiłki, woda zamiast słodzonych napojów, warzywa i owoce, odpowiednia ilość ruchu, sen oraz ograniczenie czasu spędzanego przed ekranem tworzą razem środowisko sprzyjające zdrowiu.
– Nie warto koncentrować się wyłącznie na masie ciała dziecka. Znacznie ważniejsze jest budowanie zdrowych zachowań całej rodziny. Jeśli rodzic wybiera wodę zamiast słodzonego napoju, wychodzi na spacer czy przygotowuje w domu posiłek, dziecko otrzymuje naturalną lekcję zdrowego stylu życia. Profilaktyka powinna być czymś, co robimy razem, a nie kolejnym wymaganiem stawianym dziecku – podkreślają specjaliści.
Zdrowie zaczyna się na co dzień
Początek roku szkolnego to dobry moment, by spojrzeć na zdrowie dziecka szerzej – nie tylko przez pryzmat wyników w nauce, ale także jego samopoczucia, relacji z rówieśnikami, sposobu odżywiania, aktywności fizycznej i bezpieczeństwa. Zdrowie nie jest bowiem jednym przedmiotem w planie lekcji. To suma codziennych wyborów, nawyków i relacji, których dzieci uczą się przede wszystkim od dorosłych.
Szkoła może w tym procesie odegrać ważną rolę, dostarczając wiedzy i pomagając młodym ludziom lepiej rozumieć własne zdrowie. Równie ważne jest jednak to, co dzieje się poza nią – w domu, w drodze do szkoły, przy rodzinnym stole i podczas wspólnego odpoczynku.
Dlatego pierwszy dzwonek może być dobrym początkiem nie tylko kolejnego roku nauki, ale także rozmowy o tym, jak mądrze i odpowiedzialnie dbać o zdrowie – swoje i swoich najbliższych.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Biuro Prasowe | tel. 71 733 10 52; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu inwestuje w najnowocześniejsze leczenie arytmii |
|
Wrocław, 11.09.2026 r.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu inwestuje w najnowocześniejsze leczenie arytmii
Pacjenci z zaburzeniami rytmu serca zyskali dostęp do nowej technologii, która pozwala lekarzom dokładniej oceniać aktywność elektryczną serca, lokalizować miejsca odpowiedzialne za powstawanie arytmii i prowadzić ich leczenie. Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu jako pierwszy na Dolnym Śląsku wdrożył rozwiązanie łączące zaawansowane mapowanie serca z możliwością wykorzystania dwóch rodzajów energii podczas ablacji.
Arytmie, czyli zaburzenia rytmu serca, należą do częstych problemów kardiologicznych. Niektóre mają łagodny przebieg, inne wymagają specjalistycznej diagnostyki i leczenia. W przypadku bardziej złożonych zaburzeń szczególne znaczenie ma dokładne określenie miejsca i mechanizmu powstawania nieprawidłowych impulsów elektrycznych.
Jedną z metod leczenia arytmii jest ablacja. To małoinwazyjny zabieg, podczas którego lekarz dociera cewnikiem do serca i oddziałuje na obszary odpowiedzialne za powstawanie nieprawidłowego rytmu. Wcześniej konieczne jest jednak możliwie dokładne określenie, gdzie znajduje się źródło arytmii i w jaki sposób nieprawidłowe impulsy rozchodzą się w sercu.
W Instytucie Chorób Serca Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu rozwijane są nowoczesne metody diagnostyki i leczenia zaburzeń rytmu serca. W ostatnim czasie w Pracowni Elektrofizjologii wdrożono kolejne rozwiązanie, które łączy szczegółowe, trójwymiarowe mapowanie elektrycznej aktywności serca z możliwością wykonywania ablacji przy użyciu dwóch rodzajów energii.
– Wprowadzenie tego rozwiązania jest bardzo ważnym etapem rozwoju Pracowni Elektrofizjologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Pozwala nam jeszcze lepiej planować i prowadzić leczenie pacjentów ze złożonymi arytmiami – mówi dr n. med. Krzysztof Nowak, kierownik Pracowni Elektrofizjologii Instytutu Chorób Serca USK we Wrocławiu.
System Affera umożliwia tworzenie szczegółowych, trójwymiarowych map jam serca. Pokazują one m.in. sposób rozchodzenia się impulsów elektrycznych, dzięki czemu lekarze mogą dokładniej określić mechanizm zaburzenia rytmu i zlokalizować obszary wymagające leczenia. Mapowanie może być również wykorzystywane do oceny efektu przeprowadzonej ablacji jeszcze podczas zabiegu.
Jedną z zalet rozwiązania jest połączenie funkcji mapowania i ablacji w ramach jednego cewnika.
– Cewnik integruje funkcje mapowania wysokiej rozdzielczości oraz ablacji, ograniczając konieczność wymiany narzędzi podczas procedury – wyjaśnia dr n. med. Stanisław Tubek z Pracowni Elektrofizjologii Instytutu Chorób Serca USK we Wrocławiu. – Dzięki temu możemy sprawniej odnajdywać obszary odpowiedzialne za arytmię i bardziej precyzyjnie planować zakres ablacji.
System umożliwia zastosowanie dwóch rodzajów energii ablacyjnej. Pierwszym jest energia pola pulsacyjnego, która wykorzystuje krótkie impulsy pola elektrycznego. Drugim jest energia prądu o częstotliwości radiowej, stosowana w klasycznej ablacji. Możliwość korzystania z obu metod pozwala lekarzowi dobrać sposób leczenia do rodzaju arytmii i strategii konkretnego zabiegu.
Nowa technologia może być wykorzystywana zarówno w leczeniu częstych zaburzeń rytmu, takich jak migotanie przedsionków, jak i bardziej złożonych arytmii przedsionkowych oraz komorowych. Szczególne znaczenie może mieć w przypadku pacjentów, u których wcześniejsze leczenie nie przyniosło oczekiwanego efektu, a także osób z nietypową anatomią serca lub rozległymi zmianami w mięśniu sercowym. W takich sytuacjach dokładne odwzorowanie aktywności elektrycznej serca może być istotnym elementem planowania zabiegu.
– Nowoczesna technologia ma dla nas znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy przekłada się na konkretną korzyść dla pacjenta. Jesteśmy już po pierwszych zabiegach i widzimy, że połączenie precyzyjnego mapowania i ablacji w ramach jednego systemu daje nam większe możliwości dostosowania sposobu leczenia do potrzeb konkretnego pacjenta – podkreśla dr n. med. Piotr Niewiński z Pracowni Elektrofizjologii Instytutu Chorób Serca USK we Wrocławiu. – Możliwość wykorzystania dwóch rodzajów energii oraz dokładnego mapowania serca ułatwia podejmowanie decyzji podczas zabiegu, szczególnie w bardziej złożonych przypadkach.
System został zainstalowany w nowej sali hybrydowej USK we Wrocławiu. To przestrzeń przeznaczona do prowadzenia zaawansowanych procedur kardiologicznych, łącząca możliwości sali zabiegowej z nowoczesnym zapleczem obrazowania. W sali wykonywane są procedury z zakresu kardiologii interwencyjnej, kardiochirurgii oraz leczenia zaburzeń rytmu serca. Jej uruchomienie jest elementem szerszej inwestycji Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu w rozwój infrastruktury kardiologicznej.
– Umieszczenie systemu w nowej sali hybrydowej zapewnia zespołowi elektrofizjologów dostęp do nowoczesnego zaplecza, które pozwala prowadzić również najbardziej wymagające procedury – dodaje dr Krzysztof Nowak.
Rozwój Pracowni Elektrofizjologii jest kolejnym elementem poszerzania możliwości leczenia pacjentów z zaburzeniami rytmu serca w USK we Wrocławiu. Pracownia wykonuje m.in. ablacje migotania przedsionków, trzepotania przedsionków i częstoskurczów przedsionkowych, a także inne zabiegi elektrofizjologii inwazyjnej.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Od pediatrii do medycyny dorosłych. USK we Wrocławiu stworzył model skutecznej kontynuacji leczenia pacjentów z NZJ |
|
Wrocław, 28.08.2026 r.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu przesuwa granice ratowania życia
Od pediatrii do medycyny dorosłych. USK we Wrocławiu stworzył model skutecznej kontynuacji leczenia pacjentów z NZJ
Przejście od opieki pediatry do lekarza dorosłych to jeden z najbardziej newralgicznych momentów w życiu pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (NZJ). Zmienia się nie tylko lekarz i miejsce leczenia, ale także zasady terapii, programy lekowe i odpowiedzialność za dalsze prowadzenie choroby. W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym (USK) we Wrocławiu specjaliści z klinik dziecięcej i dorosłych od lat wspólnie prowadzą ten proces. Lekarze podkreślają jednak, że podobne rozwiązania nadal nie są standardem w Polsce.
Na nieswoiste choroby zapalne jelit (NZJ) choruje w Polsce 100-150 tys. osób. To przede wszystkim wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Crohna – schorzenia przewlekłe, nieuleczalne, powodujące obniżenie jakości życia i wykluczenie rówieśnicze, które wpływają na dobrostan emocjonalny. Leczenie nierzadko rozpoczyna się już w wieku wczesnodziecięcym i trwa przez całe życie. Jednym z krytycznych momentów terapii jest ukończenie 18. roku życia. Wtedy chory z opieki pediatrycznej i trafia do świata medycyny dorosłych.
Co czwarty pacjent zmagający się z NZJ to dziecko lub nastolatek. Osiągnięcie pełnoletności przez zdrowego młodego człowieka jest powodem do świętowania. Dla pacjenta zmagającego się z przewlekłą chorobą przewodu pokarmowego wejście w dorosłość wiąże się jednak z niepokojem. Przekroczenie 18. roku życia oznacza zmianę ośrodka leczącego, lekarza prowadzącego, a nierzadko również reguł refundacyjnych w ramach programów lekowych.
– Proces tranzycji, czyli przejścia od bycia dzieckiem do bycia dorosłym pacjentem, z punktu widzenia medycznego jest sytuacją sztuczną. Nagle człowiek, z dnia na dzień, „na papierze” staje się dorosłym – zauważa dr n. med. Tomasz Pytrus, kierownik Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia USK.
Ekspert zwraca uwagę na dramatyczne skutki psychologiczne choroby. Młodzi pacjenci nierzadko cierpią na obniżoną samoocenę i depresję. Zmiana bezpiecznego, znanego środowiska kliniki pediatrycznej na nowy ośrodek dla dorosłych może być dla nich czynnikiem wyzwalającym ogromny stres.
Jak sprawić, by ten proces był bezpieczny? Kluczem jest wypracowana, międzyludzka i międzykliniczna współpraca, co doskonale widać na przykładzie Wrocławia. Specjaliści przyznają, że w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym udało się stworzyć system przypominający naczynia połączone.
– Mamy to szczęście, że współpracujemy z „siostrzaną” kliniką gastroenterologii dla dorosłych. Nastoletni pacjenci przychodzą, są konsultowani, zanim staną się osiemnastolatkami. Moment zmiany kliniki jest szczególnie istotny w przypadkach chorych, którzy korzystają lub będą mogli korzystać z programów terapeutycznych. Konsultacje pozwalają zawczasu zobaczyć, jakie są dla nich możliwości dalszego leczenia – wyjaśnia dr Tomasz Pytrus.
– Między klinikami istnieje naturalna i ścisła współpraca – dodaje dr n. med. Radosław Kempiński z Kliniki Gastrologii, Hepatologii i Chorób Wewnętrznych USK. – Z gastrologami dziecięcymi mamy bardzo dobry kontakt. Dzieci już wcześniej, wraz z rodzicami, pojawiają się w naszych przychodniach lub są anonsowane przez pediatrów. Organizujemy dni otwarte, ostatnio przy okazji Światowego Dnia Nieswoistych Zapaleń Jelit. Pacjenci pediatryczni z opiekunami mogli przyjść, obejrzeć nasz oddział, zapoznać się z infrastrukturą i lekarzami. Mogli dowiedzieć się, jak będzie wyglądał proces leczniczy, który jest trochę inny niż w klinice pediatrycznej.
Wyzwania systemowe i psychologiczne bariery rodziców
– Choć we Wrocławiu system działa sprawnie, nie jest to standard ogólnopolski. Brakuje odgórnych, systemowych wytycznych regulujących proces przejścia pod opiekę specjalistów dla dorosłych, przez co w wielu mniejszych ośrodkach pacjenci po skończeniu 18 lat zostają pozostawieni sami sobie – przyznaje dr hab. Katarzyna Neubauer, prof. UMW, p.o. kierownik Kliniki Gastroenterologii, Hepatologii i Chorób Wewnętrznych USK. – Jednak my nie lubimy narzekać, po prostu współpracujemy i potrafimy zrobić to dobrze.
Taka zmiana niesie za sobą wyzwania na dwóch głównych polach: administracyjnym oraz psychologicznym. Jak zauważa prof. Katarzyna Neubauer, pojawiają się inne wymogi Narodowego Funduszu Zdrowia oraz skomplikowane kryteria programów lekowych, które zmieniają się przy przejściu pacjenta w dorosłość.
Kolejnym wyzwaniem jest zmiana mentalności opiekunów.
– Motorem całego działania i leczenia jest najczęściej rodzic. Nagle ten rodzic zostaje wyłączony z trójki: pacjent, rodzic, lekarz. Rodzice muszą zaakceptować, że ich dziecko staje się dorosłe i może samo decydować – podkreśla prof. Neubauer.
Dwa oblicza choroby. Od niemowlęcia do seniora
Choć mowa o tych samych jednostkach chorobowych, obraz kliniczny i etiologia NZJ u dzieci i dorosłych potrafią się znacznie różnić. Najmłodsi pacjenci wrocławskiej kliniki to zaledwie niemowlęta. W ich przypadku diagnozuje się zazwyczaj tzw. monogenowe zapalenia jelit, gdzie podłożem są konkretne mutacje genetyczne i zaburzenia immunologiczne.
Zupełnie inaczej sytuacja wygląda u dorosłych pacjentów, gdzie ogromną rolę odgrywa styl życia. – U dorosłych mówimy o wieloczynnikowości. Z jednej strony to genetyka i mikrobiom jelitowy, z drugiej – dieta wysoko uprzemysłowiona, obfitująca w węglowodany – wylicza dr Kempiński.
Różnice dotyczą także dostępności do farmakoterapii. Pediatrzy dysponują mniejszym arsenałem terapeutycznym. Jak tłumaczy dr Pytrus, badania kliniczne na populacji dziecięcej przeprowadza się rzadko, stąd mniejsza liczba zarejestrowanych preparatów. Dodatkowym wyzwaniem jest dawkowanie, które u dzieci i młodzieży zmienia się dynamicznie w zależności od wieku i masy ciała. Przejście na oddział dla dorosłych to dla wielu chorych dobra wiadomość – zyskują natychmiastowy dostęp do szerszej palety innowacyjnych terapii.
Gdy codzienność podporządkowuje się chorobie Dla osób zdrowych wyobrażenie sobie codzienności z nieswoistym zapaleniem jelit jest niemal niemożliwe. Pacjenci dorośli trafiają do specjalistów najczęściej z biegunkami ze świeżą krwią (typowy objaw WZJG) lub z bólami brzucha, utratą masy ciała i gorączką (choroba Crohna). Zdarzają się także objawy pozajelitowe, takie jak bóle stawów, niedokrwistość czy aftowe zmiany w jamie ustnej.
Ogromnym problemem jest jednak dramatyczny spadek jakości życia, który często zamyka chorych w czterech ścianach. Nieustające biegunki, oznaczające nawet 30 wizyt w toalecie w ciągu doby, zmuszają chorych do ciągłego, skrupulatnego planowania każdego wyjścia z domu. To życie obarczone permanentnym strachem przed wyjściem do pracy, na uczelnię czy do szkoły.
– To pacjenci, którzy mają w głowie dokładny rozkład miejskich toalet – mówi wprost dr Kempiński. Z kolei dr Pytrus dodaje, że w populacji pediatrycznej strach przed niemożnością skorzystania z toalety w trakcie lekcji prowadzi do potężnej izolacji rówieśniczej i często wymusza przechodzenie na nauczanie indywidualne.
Skala problemu rośnie. Wrocławska klinika dla dorosłych jest ośrodkiem referencyjnym w regionie i ma w programach lekowych kilkuset najciężej chorych, którym podawane jest nowoczesne leczenie. Choć choroba jest ciężka i przewlekła, to jeśli zostanie wcześnie zdiagnozowana i zostanie zastosowane odpowiednie leczenie, to można uzyskać znaczącą poprawę komfortu życia.
– Mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że pacjenci chorujący na nieswoiste zapalenia jelit w Polsce otrzymują tak samo dobre leczenie, jak w każdym innym kraju na świecie – zapewnia prof. Neubauer. Polscy pacjenci, w ramach programów lekowych, mają dostęp do najnowocześniejszych leków. Jednakże kwalifikacja do nich obwarowana jest ścisłymi wytycznymi medycznymi.
Lekarze stawiają jednak sprawę jasno: obecnie medycyna nie potrafi trwale wyleczyć nieswoistych zapaleń jelit. – Nasze postępowanie ma na celu jak najlepszą kontrolę choroby. Chcemy sprawić, by pacjent jak najwięcej czasu spędzał w okresie remisji, podczas której wielu naszych chorych nie odczuwa żadnych objawów i może funkcjonować jak w pełni zdrowe osoby – podsumowują specjaliści.
Wyzwanie dla całej medycyny
Wrocławski model pokazuje, że dzięki determinacji, odpowiedniej komunikacji między specjalistami i zaangażowaniu można stworzyć dla pacjenta bezpieczny pomost między dzieciństwem a dorosłością. Nieswoiste zapalenia jelit nie są tu odosobnionym przypadkiem – podobny model wykorzystywany jest w przypadku młodych pacjentów diabetologicznych, reumatologicznych i kardiologicznych. Dopóki system opieki zdrowotnej w Polsce nie wypracuje jednolitych, odgórnych wytycznych dotyczących tranzycji w chorobach przewlekłych, ciężar odpowiedzialności za płynne przejście młodego człowieka w dorosłe leczenie wciąż będzie spoczywał wyłącznie na barkach lekarzy.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu przesuwa granice ratowania życia |
|
Wrocław, 21 sierpnia 2026 r.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu przesuwa granice ratowania życia
Najbardziej zaawansowana medycyna może dotrzeć bezpośrednio do pacjenta. Dzięki wsparciu finansowemu Miasta Wrocławia Uniwersytecki Szpital Kliniczny (USK) we Wrocławiu rozwija projekt Ambulansu Shock Team – mobilnego zespołu, który pozwala prowadzić zaawansowane procedury ratujące życie jeszcze przed dotarciem chorego do specjalistycznego ośrodka. Łączna wartość inwestycji wyniosła ponad 2 mln zł.
W sytuacji, gdy serce nagle traci wydolność, a organizm przestaje być prawidłowo zaopatrywany w tlen, liczy się każda minuta. Projekt Ambulansu Shock Team zmienia tradycyjne podejście do transportu najciężej chorych pacjentów. To nie pacjent musi jak najszybciej dotrzeć do najbardziej zaawansowanej technologii – w razie potrzeby technologia i specjaliści mogą dotrzeć do niego.
– Największą wartością tego projektu jest połączenie ludzi, kompetencji i technologii. U pacjenta w stanie krytycznym możemy rozpocząć najbardziej zaawansowane leczenie jeszcze przed transportem do naszego szpitala. To może mieć kluczowe znaczenie dla jego bezpieczeństwa i szans na przeżycie – podkreśla Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Ambulans Shock Team jest czymś więcej niż standardowym pojazdem transportowym. To mobilna sala intensywnej terapii, która umożliwia prowadzenie zaawansowanych działań medycznych zarówno na miejscu, jak i podczas transportu pacjenta.
W zależności od sytuacji do chorego mogą wyjechać m.in. kardiolog inwazyjny, anestezjolog-intensywista, perfuzjonista oraz ratownik medyczny. To specjaliści, którzy na co dzień pracują z pacjentami w najcięższym stanie w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu.
System Shock Team powstał w listopadzie 2020 roku jako innowacyjna inicjatywa specjalistów Instytutu Chorób Serca USK we Wrocławiu. Od początku jego ideą było połączenie w jednym zespole kompetencji kardiologów, kardiochirurgów i anestezjologów, którzy wspólnie i natychmiast podejmują decyzje dotyczące leczenia pacjentów we wstrząsie kardiogennym oraz w trakcie zatrzymania krążenia.
Wrocławski model był pierwszym tego typu rozwiązaniem w Polsce. Z czasem stał się punktem odniesienia dla innych ośrodków – wypracowane w USK standardy postępowania są dziś wykorzystywane również w innych placówkach.
– Shock team od początku był projektem tworzonym przez naszych specjalistów z myślą o tym, by w najtrudniejszych sytuacjach medycznych decyzje zapadały szybko, a pacjent otrzymywał dostęp do wszystkich potrzebnych kompetencji. To rozwiązanie rozwijamy konsekwentnie od kilku lat. Ambulans jest kolejnym krokiem – pozwala przenieść możliwości naszego szpitala jeszcze bliżej pacjenta – mówi prof. Wiktor Kuliczkowski, koordynator zespołu w USK.
Szpital na kołach
Na wyposażeniu ambulansu znajdują się m.in. mobilny system ECMO-Cardiohelp, mikropompy sercowe Impella, analizator parametrów krytycznych krwi EPOC, zaawansowany respirator transportowy, defibrylator oraz pompy infuzyjne.
W szczególnie ciężkich przypadkach zespół może wdrożyć mechaniczne wspomaganie krążenia, w tym terapię ECMO, jeszcze przed rozpoczęciem transportu. Dzięki temu pacjent może zostać zabezpieczony w miejscu, w którym przebywa, a następnie – już pod opieką specjalistycznego zespołu – przewieziony do kliniki.
Projekt zakłada również ciągłość opieki nad pacjentem. Zespół nie przekazuje pacjenta na tradycyjnej izbie przyjęć. Po przeprowadzeniu niezbędnych procedur i ustabilizowaniu jego stanu chory trafia bezpośrednio na przygotowane wcześniej stanowisko w Klinice Anestezjologii i Intensywnej Terapii USK we Wrocławiu.
– To nie jest po prostu szybki transport. To przeniesienie najwyższych kompetencji medycznych specjalistów USK we Wrocławiu dokładnie tam, gdzie człowiek właśnie walczy o życie. Chcemy, aby pacjent otrzymał specjalistyczną pomoc możliwie najwcześniej, niezależnie od tego, gdzie rozpoczęła się jego walka o życie – podkreśla prof. Waldemar Goździk, kierownik Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Wspólna inwestycja w bezpieczeństwo mieszkańców
Łączna wartość inwestycji związanej z uruchomieniem Ambulansu Shock Team wyniosła 2 048 273,22 zł. Prawie 900 tysięcy złotych stanowiło dofinansowanie Miasta Wrocławia do zakupu samochodu wraz z hydraulicznymi noszami bariatrycznymi. Uniwersytecki Szpital Kliniczny z środków własnych zakupił dodatkowo wysokospecjalistyczne wyposażenie ambulansu.
– Wrocław od lat wspiera szpitale i placówki medyczne. Od 2022 roku z miejskiego budżetu przekazaliśmy prawie 19 mln zł - na karetki, nowoczesny sprzęt, wyposażenie oraz duże inwestycje, w tym budowę Nowego Szpitala Onkologicznego. Zależy nam, by nasze placówki miały jak najlepsze warunki do leczenia i ratowania życia. Dziś do pomocy rusza kolejna karetka zakupiona dzięki miejskim pieniądzom - specjalistyczny ambulans ECMO dla Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego. Inwestowanie w nowoczesne ratownictwo to inwestowanie w bezpieczeństwo mieszkańców - mówi Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia.
To kolejny etap współpracy miasta i szpitala na rzecz nowoczesnego ratownictwa. Od czasu pandemii Miasto Wrocław wsparło już zakup dwóch karetek dla USK. Pojazdy ratownicze są jednak intensywnie eksploatowane, a wraz z upływem czasu zużywają się i wymagają zastępowania nowymi. Dzisiejsze wsparcie pozwala zatem nie tylko rozwijać nowe możliwości medyczne, ale także wzmacniać infrastrukturę, która musi pozostawać niezawodna wtedy, gdy każda minuta ma znaczenie.
Kontakt dla mediów:
dr Jadwiga Witek
Rzeczniczka prasowa
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
tel. 71 733 10 56; kom. 885 835 033; e-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
|
|
Blisko dziecka, w godnych warunkach. Jeszcze więcej miejsca dla opiekunów pacjentów USK we Wrocławiu |
|
Wrocław, 5 sierpnia 2026 r.
Blisko dziecka, w godnych warunkach. Jeszcze więcej miejsca dla opiekunów pacjentów USK we Wrocławiu
Hospitalizacja dziecka to jedno z najtrudniejszych doświadczeń dla całej rodziny. Obecność rodzica przy łóżku małego pacjenta daje dziecku poczucie bezpieczeństwa, zmniejsza stres i wspiera proces leczenia. Jednak wielogodzinne, a nierzadko wielodniowe czuwanie stanowi także ogromne wyzwanie dla opiekunów. Z myślą o ich potrzebach Fundacja Ronalda McDonalda przekazała kolejne łóżka trzem jednostkom Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, wspierając rozwój opieki skoncentrowanej na dziecku i jego rodzinie. Dzięki nowemu wyposażeniu kolejni rodzice nie muszą wybierać między byciem blisko dziecka, a własnym zdrowiem i siłami – mogą czuwać przez całą dobę, mając zapewnione godne warunki odpoczynku.
We współczesnej pediatrii obecność rodzica lub opiekuna nie jest postrzegana wyłącznie jako wsparcie emocjonalne dla dziecka, ale jako ważny element procesu terapeutycznego. Bliskość najbliższej osoby pomaga małemu pacjentowi lepiej radzić sobie z lękiem i niepokojem związanymi z hospitalizacją, buduje poczucie bezpieczeństwa oraz ułatwia współpracę z personelem medycznym podczas diagnostyki i leczenia.
Jak podkreślają specjaliści, spokojniejsze dziecko łatwiej poddaje się badaniom i zabiegom, a rodzic staje się dla zespołu medycznego partnerem we wspólnej trosce o zdrowie i dobrostan pacjenta.
Bliskość, która wspiera leczeniei
Dla wielu rodziców hospitalizacja dziecka to czas permanentnego napięcia, bezsennych nocy i poczucia, że cały ich świat skurczył się do szpitalnej sali. Możliwość położenia się w normalnym łóżku, tuż obok dziecka, zmniejsza fizyczne wyczerpanie, a jednocześnie pozwala choć na chwilę odetchnąć – bez rezygnowania z czuwania przy synu czy córce. Ta z pozoru drobna zmiana realnie obniża poziom stresu i pomaga lepiej radzić sobie z sytuacją i emocjami towarzyszącymi w chorobie dziecka.
– Nie wszystkie wcześniejsze szpitale, w których przebywaliśmy były wyposażone w sposób ułatwiający przebywanie przy dziecku. Gdy rodzic jest wypoczęty całkiem inaczej funkcjonuje. Dziecko w szpitalu potrzebuje spokojnego rodzica, dlatego gdy sama dobrze się wyśpię, mogę lepiej wspierać swoją córkę – podkreśla Pani Anna, mama pacjentki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Taki model opieki określany jest jako opieka skoncentrowana na dziecku i jego rodzinie (Family-Centered Care). Zakłada on, że rodzice są naturalnymi partnerami zespołu medycznego, a ich obecność i zaangażowanie wspierają proces leczenia oraz poprawiają doświadczenia związane z hospitalizacją.
Badania potwierdzają, że rodzice nocujący przy dziecku na oddziale przesypiają średnio o ponad godzinę mniej niż w domu, a ich sen jest wielokrotnie przerywany. Po kilku dobach taki deficyt przestaje być kwestią samopoczucia — przekłada się na koncentrację, odporność i zdolność podejmowania decyzji.
Partnerstwo, które zmienia codzienność
W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu obecność rodzica przy hospitalizowanym dziecku jest postrzegana jako integralna część procesu leczenia. Szpital konsekwentnie rozwija opiekę skoncentrowaną na pacjencie i jego rodzinie, inwestując przede wszystkim w najwyższą jakość diagnostyki, terapii oraz nowoczesne technologie medyczne. Jednocześnie szpital rozwija rozwiązania, które poprawiają jakość pobytu pacjentów i ich bliskich, wychodząc z założenia, że skuteczne leczenie obejmuje nie tylko terapię, ale również stworzenie warunków sprzyjających poczuciu bezpieczeństwa i budowaniu relacji.
Miejsce do spania to jeden z elementów szerszej zmiany. W 2024 roku, obok kolejnej partii łóżek, sfinansowano także remont kuchni oddziałowych, z których korzystają opiekunowie małych pacjentów. Dla rodzica spędzającego na oddziale kilkanaście dni różnicę robią właśnie takie rzeczy: możliwość podgrzania posiłku, zaparzenia herbaty czy przygotowania dziecku czegoś, co zna z domu. Codzienność hospitalizacji składa się w dużej mierze z tych drobiazgów.
– W pediatrii leczymy nie tylko chorobę, ale również emocje, które jej towarzyszą. Dziecko, które ma przy sobie rodzica, czuje się bezpieczniej, łatwiej odnajduje się w szpitalnej rzeczywistości i lepiej współpracuje z personelem medycznym – mówi Krzysztof Kołtowski, specjalista w Oddziale Klinicznym Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Dlatego tworzenie warunków do obecności opiekunów jest dla nas ważnym elementem nowoczesnej opieki. Chcemy, by rodzice czuli, że szpital widzi także ich potrzeby – że mają prawo do odpoczynku, do prywatności i do bycia blisko dziecka w sposób, który nie nadwyręża ich zdrowia.
Fundacja Ronalda McDonalda przekazała kolejne wielofunkcyjne meble typu „bożenka”, które trafiły do trzech jednostek szpitala: dwa do Kliniki Pediatrii i Chorób Infekcyjnych, jedno do Kliniki Pediatrii i Alergologii oraz dwa do Oddziału Klinicznego Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej Dziecięcej.
Wrocławski szpital należy do ośrodków, z którymi Fundacja współpracuje od dłuższego czasu. Już w grudniu 2022 roku do USK trafiło 40 łóżek dla rodziców, a wiosną 2024 roku szpital otrzymał kolejnych 20 łóżek. Wraz z najnowszym przekazaniem łączna liczba łóżek dla opiekunów, w które Fundacja wyposażyła USK we Wrocławiu, wzrosła do 65.
- Pobyt dziecka w szpitalu to ogromne obciążenie dla całej rodziny. Rodzice chcą być wtedy jak najbliżej swoich dzieci, wspierać je i dawać im poczucie bezpieczeństwa. Dlatego tak ważne jest, aby mieli także warunki do odpoczynku. Mam nadzieję, że przekazane łóżka choć trochę ułatwią im ten trudny czas i sprawią, że będą mogli być przy swoich dzieciach z większym spokojem i siłą - podkreśla Arkadiusz Cichosz, franczyzobiorca, który współpracuje z fundacją Dom Ronalda McDonalda i ufundował 5 przekazanych łóżek.
To co je wyróżnia to ich mobilność i dostosowanie do ustawienia bezpośrednio przy łóżku dziecka. Pozwalają rodzicom pozostawać blisko przez całą dobę, jednocześnie zapewniając możliwość odpoczynku podczas długich godzin czuwania.
W praktyce potrzeba zapewnienia miejsca dla opiekunów dotyczy szczególnie oddziałów pediatrycznych, na których dzieci spędzają od kilku dni do nawet kilku tygodni. Dla wielu rodzin szpital na ten czas staje się codziennością, dlatego stworzenie warunków umożliwiających wspólne przechodzenie przez proces leczenia ma znaczenie nie tylko organizacyjne, ale również psychologiczne.
– Dla dziecka hospitalizacja oznacza utratę poczucia przewidywalności i kontroli nad codziennością. Obecność rodzica lub innego bliskiego opiekuna daje mu emocjonalną kotwicę – osobę, przy której czuje się bezpiecznie nawet w trudnych i nieznanych okolicznościach. Dzięki temu dziecko łatwiej radzi sobie z lękiem, lepiej współpracuje z zespołem medycznym i szybciej adaptuje się do pobytu w szpitalu – mówi Anna Markowiak, psycholog Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Jednocześnie możliwość odpoczynku dla rodzica ma ogromne znaczenie, ponieważ zmniejsza wyczerpanie i pozwala mu skuteczniej wspierać dziecko w całym procesie leczenia. Wyspany, choć nadal zatroskany rodzic ma więcej przestrzeni na rozmowę z personelem, zadanie pytań i podjęcie spokojniejszych decyzji dotyczących terapii. To nie jest kwestia wygody, ale stworzenia warunków, które chronią zdrowie psychiczne całej rodziny.
Specjalistka podkreśla, że rodzice hospitalizowanych dzieci często przez wiele dni funkcjonują w stanie silnego napięcia i ciągłej gotowości. Nawet krótki, ale komfortowy odpoczynek pozwala im odzyskać siły, lepiej radzić sobie ze stresem i zachować uważność wobec potrzeb dziecka. Dlatego tak ważne jest zapewnienie odpowiedniego środowiska, które wspiera całą rodzinę w przejściu przez trudny czas choroby.
Wspólnie budujemy standardy nowoczesnej opieki
Prawo dziecka do korzystania z dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską jest jednym z podstawowych praw pacjenta. Jednocześnie obowiązujące przepisy nie określają jednolitego standardu wyposażenia dla rodziców pozostających przy dziecku podczas hospitalizacji. Szpitale podejmują działania, aby zapewnić rodzinom jak najlepsze warunki pobytu, jednak możliwości ich rozwoju zależą również od dostępnych środków i infrastruktury.
Obecność opiekuna może zostać wyjątkowo ograniczona wyłącznie wtedy, gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa – między innymi sytuacja epidemiologiczna, stan zdrowia dziecka lub rodzica czy inne szczególne okoliczności wynikające z obowiązujących przepisów. W każdej takiej sytuacji personel medyczny kieruje się przede wszystkim dobrem i bezpieczeństwem pacjenta.
Dla wielu mam i ojców możliwość położenia się w łóżku obok dziecka zamiast spania na krześle czy na podłodze jest czymś więcej niż udogodnieniem - to wyraźny sygnał, że szpital traktuje ich jak ważnych uczestników procesu leczenia, a nie tylko „towarzyszących” pacjentowi.
Darowizna Fundacji Ronalda McDonalda jest przykładem partnerstwa, które uzupełnia działania realizowane przez szpital i odpowiada na potrzeby pacjentów oraz ich rodzin. Dzięki takim inicjatywom możliwy jest rozwój zarówno potencjału medycznego placówki, jak i rozwiązań wzmacniających poczucie bezpieczeństwa, godności oraz dobrostanu najmłodszych pacjentów. Współpraca z Fundacją pokazuje, że nowoczesna ochrona zdrowia nie opiera się wyłącznie na inwestycjach w aparaturę i infrastrukturę. Równie istotne jest tworzenie środowiska, w którym dziecko może czuć się bezpiecznie, a jego najbliżsi mają warunki, by być przy nim wtedy, gdy najbardziej ich potrzebuje.
* * *
Dlaczego warunki dla rodziców są tak ważne?
Badania prowadzone w różnych krajach pokazują, że gdy rodzice hospitalizowanych dzieci mają możliwość komfortowego pobytu przy dziecku - w tym odpoczynku, prywatności i udziału w opiece – rzadziej doświadczają silnego stresu i objawów depresyjnych, a ich zaangażowanie w leczenie rośnie. To z kolei przekłada się na lepszą współpracę z personelem i łagodniejsze przeżywanie hospitalizacji przez całą rodzinę.
|
|
Zaćma nie musi oznaczać utraty samodzielności. Nowoczesne leczenie przywraca dobre widzenie |
|
Wrocław, 10 lipca 2026 r.
Zaćma nie musi oznaczać utraty samodzielności. Nowoczesne leczenie przywraca dobre widzenie
Zaćma jest jedną z najczęstszych chorób oczu i główną przyczyną odwracalnego pogorszenia wzroku na świecie. Rozwija się stopniowo i początkowo może nie dawać wyraźnych dolegliwości, współczesna okulistyka pozwala skutecznie ją leczyć. W Klinice Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu wykonywane są nowoczesne operacje usunięcia zaćmy – również u pacjentów z najbardziej skomplikowanymi schorzeniami narządu wzroku.
Według danych Centrum e-Zdrowia w 2024 roku w Polsce wykonano ponad 300 tysięcy zabiegów związanych z zaćmą. Usunięcie zaćmy to jedna z najczęściej przeprowadzanych procedur okulistycznych, której skuteczność i bezpieczeństwo sprawiają, że każdego roku tysiące pacjentów odzyskuje komfort codziennego funkcjonowania.
Choroba, która rozwija się powoli
Zaćma (cataracta) polega na stopniowym zmętnieniu naturalnej soczewki oka. Najczęściej jest konsekwencją procesu starzenia organizmu, dlatego ryzyko jej wystąpienia rośnie wraz z wiekiem. Choroba może jednak pojawić się również po urazach oka, w przebiegu zapaleń błony naczyniowej, u osób z cukrzycą, wysoką krótkowzrocznością czy podczas długotrwałego stosowania kortykosteroidów.
Pierwsze objawy bywają subtelne. Pogarsza się ostrość widzenia, obraz staje się zamglony, kolory wydają się mniej intensywne, a prowadzenie samochodu po zmroku lub czytanie w mocnym świetle staje się coraz trudniejsze. Choroba nie powoduje bólu, dlatego wielu pacjentów przez długi czas bagatelizuje pojawiające się dolegliwości.
Specjaliści podkreślają, że każde pogorszenie widzenia powinno skłonić do wizyty u okulisty. Nie zawsze odpowiada za nie zaćma, a jedynie kompleksowe badanie pozwala ustalić właściwą przyczynę.
Nie trzeba czekać, aż zaćma „dojrzeje”
Jeszcze kilkanaście lat temu pacjentom często zalecano odczekanie do momentu pełnego rozwoju choroby. Dziś wiadomo, że nie przynosi to żadnych korzyści.
Jedyną skuteczną metodą leczenia jest operacja
– Nie istnieją krople ani leki, które mogłyby cofnąć zmętnienie soczewki. Jedynym skutecznym sposobem leczenia pozostaje zabieg chirurgiczny – tłumaczy dr hab. Anna Turno-Kręcicka, prof. UMW, kierownik Kliniki Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. – Obecnie złotym standardem jest fakoemulsyfikacja. Zabieg polega na rozdrobnieniu zmętniałej soczewki za pomocą ultradźwięków i usunięciu jej przez niewielkie, kilkumilimetrowe cięcie. W jej miejsce wszczepiana jest zwijalna sztuczna soczewka wewnątrzgałkowa.
Operacja wykonywana jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym przy użyciu kropli lub żelu i zwykle nie wymaga pozostania w szpitalu dłużej niż jeden dzień.
Przed zabiegiem wykonywana jest dokładna biometria oka, która umożliwia indywidualny dobór mocy wszczepianej soczewki. Dzięki temu podczas operacji można jednocześnie skorygować istniejącą wcześniej wadę wzroku.
Operacja usunięcia zaćmy należy do najbezpieczniejszych procedur okulistycznych. Dobre efekty leczenia uzyskuje się u zdecydowanej większości pacjentów, a poważne powikłania występują rzadko.
Czy można zapobiec zaćmie?
Procesu starzenia soczewki nie da się zatrzymać, jednak można ograniczać część czynników zwiększających ryzyko rozwoju choroby.
Okuliści zalecają ochronę oczu przed promieniowaniem ultrafioletowym poprzez stosowanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV, unikanie palenia tytoniu oraz właściwe leczenie chorób przewlekłych, zwłaszcza cukrzycy. Bardzo ważne są także regularne badania okulistyczne, szczególnie po 60. roku życia lub wcześniej, jeśli pojawiają się niepokojące objawy.
Narzędzia i doświadczenie
Klinika Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu należy do ośrodków referencyjnych, do których trafiają również pacjenci wymagający najbardziej zaawansowanego leczenia.
Zespół tworzą doświadczeni okuliści, będący jednocześnie nauczycielami akademickimi i pracownikami naukowymi Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Pacjenci korzystają z leczenia prowadzonego zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną i światowymi standardami.
Klinika dysponuje modułową platformą diagnostyczną wykorzystującą technologię optycznej koherentnej tomografii (OCT), umożliwiającą precyzyjne obrazowanie i pomiary przedniego odcinka oka oraz dokładną biometrię niezbędną do kwalifikacji do zabiegu. Operacje wykonywane są z wykorzystaniem dedykowanej aparatury przeznaczonej do chirurgii zaćmy metodą fakoemulsyfikacji.
Ośrodek posiada również doświadczenie w leczeniu przypadków niestandardowych. Do Kliniki kierowani są pacjenci z zaćmą współistniejącą z jaskrą, chorobami siatkówki, zapaleniami błony naczyniowej czy uszkodzeniami aparatu więzadłowego soczewki. Wymaga to indywidualnego planowania leczenia oraz dużego doświadczenia operatorów.
Leczenie prowadzone jest kompleksowo. W przypadku pacjentów z chorobami współistniejącymi lub ewentualnych powikłań możliwe jest natychmiastowe skorzystanie z pełnego zaplecza diagnostycznego oraz konsultacji specjalistów innych dziedzin medycyny dostępnych w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym.
Stosowane procedury są zgodne z aktualnymi międzynarodowymi wytycznymi i podlegają stałemu monitorowaniu jakości.
– Wielu pacjentów nadal uważa, że z operacją zaćmy trzeba czekać, aż choroba będzie „dojrzała". To mit, który od dawna nie znajduje potwierdzenia we współczesnej okulistyce. Zabieg wykonujemy wtedy, gdy pogorszenie widzenia zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie pacjenta – podkreśla dr hab. Anna Turno-Kręcicka, prof. UMW. – Dzisiejsza chirurgia zaćmy jest bezpieczna, małoinwazyjna i pozwala szybko wrócić do aktywności. W ośrodku uniwersyteckim jesteśmy przygotowani również na leczenie najbardziej wymagających przypadków, dzięki czemu pacjent otrzymuje kompleksową opiekę na każdym etapie terapii.
Najważniejsze fakty o zaćmie
• zaćma najczęściej rozwija się po 60. roku życia;
• choroba zwykle postępuje powoli i nie powoduje bólu;
• nie istnieją leki ani krople cofające zmętnienie soczewki;
• jedyną skuteczną metodą leczenia jest zabieg;
• współczesne zabiegi wykonywane są najczęściej w ramach chirurgii jednego dnia;
• regularne badania okulistyczne pozwalają wykryć chorobę odpowiednio wcześnie i zaplanować optymalny moment leczenia.
Informacje dla pacjentów
Kwalifikacja do operacji zaćmy odbywa się w Poradni Przyklinicznej Kliniki Okulistyki USK we Wrocławiu. Zabieg jest świadczeniem refundowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. O zakwalifikowaniu do leczenia decyduje lekarz okulista na podstawie wskazań medycznych.
Zapisy na kwalifikację do leczenia zaćmy:
tel. (71) 736 43 15
Sekretariat Kliniki Okulistyki:
tel. (71) 736 43 00
Klinika Okulistyki mieści się przy ul. Borowskiej 213 we Wrocławiu (Budynek A, II piętro).
* * *
O Klinice Okulistyki USK we Wrocławiu
Klinika Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu prowadzi kompleksową diagnostykę i leczenie chorób oczu u dorosłych i dzieci. W skład jednostki wchodzą Oddział Kliniczny Okulistyczny oraz Oddział Kliniczny Okulistyczny Dziecięcy. Klinika zajmuje się m.in. chirurgią zaćmy, leczeniem jaskry, chorób siatkówki, zapaleń błony naczyniowej oraz realizacją programu lekowego leczenia zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD).
|
|